Gebieden, kantoren en werkomgevingen moeten levendiger en flexibeler
Grote steden moeten slim bijbouwen en slim transformeren. Dat zegt Jordy Kleemans, Savills, in een toelichting op het onderzoeksrapport ‘Market in Minutes – The Netherlands Q1 2019’.
Volgens Kleemans, Head of Research & Consultancy bij Savills in Nederland, is er de afgelopen jaren een toenemende behoefte ontstaan aan flexibiliteit en levendigheid in gebieden, in kantoren en zelfs in werkomgevingen. Hij noemt de Zuidas in Amsterdam als voorbeeld: “Dat was tien jaar geleden een gebied met puur kantoren, nu is het een gebied met ook ’s avonds levendigheid. Ook in gebouwen zie je die trend, met veel meer interactie met andere werkvormen. En tenslotte zie je het ook op de werkvloer zelf, waar steeds meer een mix is ontstaan van verschillende kantoorvormen.”
De afgelopen periode was er veel ruimte beschikbaar om een groot aantal kantoren te transformeren. In het rapport signaleert Savills dat dat niet langer het geval is. De huidige kantorenvoorraad is niet altijd geschikt om ze te transformeren tot de werkomgeving waar de hedendaagse medewerker om vraagt en nieuwbouw is beperkt mogelijk. En dat geldt zeker voor de millennial, zo zegt het rapport, die vraagt om meer flexibiliteit, meer service en een duidelijkere branding.
Kleemans pleit er daarom voor om goed in te spelen op de vraag door slim bij te bouwen en waar mogelijk slim te transformeren. Daarnaast doet hij in het rapport een oproep aan de grote gemeenten om de afgifte van bouwvergunningen voor kantoren te versoepelen, zoals Amsterdam zeer recentelijk heeft gedaan. Het restrictieve overheidsbeleid, een tekort aan bouwgrond en stijgende bouwkosten leidden er de afgelopen periode toe dat de huurprijzen stegen.
Kleemans ziet het tekort aan bouwpercelen niet alleen in de ‘voor de hand liggende’ locaties in of rondom de grote steden, maar ook in bijvoorbeeld logistieke hotspots. “Zo is in Venlo beschikbare grond voor nieuwe logistieke ontwikkelingen in de afgelopen drie jaar al met 57% afgenomen. Een sector waar beschikbaarheid van grond nooit eerder een probleem was, krijgt nu te maken met huurgroei.”
Het rapport constateert verder dat de interesse in Nederlands vastgoed hoog. Dit valt volgens de auteurs te verklaren door de sterke Nederlandse economie met een triple A-status, de toenemende vraag van gebruikers naar prime product, huurgroei en de aantrekkelijkheid van onroerend goed in een gemengde investeringsportefeuille.
