Biofilisch ontwerpen: “Niemand voelt zich gestresst in een bos”
Een natuurgeïnspireerd gebouw levert voor medewerkers en voor organisaties voordelen op. Hoe dat werkt, legt architect Daan Bruggink op 31 maart uit tijdens een webinar over dat onderwerp van Interface en Smart WorkPlace.
De architect Daan Bruggink noemt zijn footprint het verbinden tussen architectuur en natuur. “Daarbij heb ik het over architectuur in de breedste zin van het woord, dus de gebruiker, het gebouw en de omgeving.” Zijn interesse voor de natuur komt mede voort uit het feit dat hij aanvankelijk bioloog wilde worden. “Bovendien zijn we allemaal natuurlijk gecodeerd. Vandaar het biofilisch ontwerpen, waarbij elementen uit de natuurlijke wereld worden teruggebracht in onze leefomgeving.” Daan is ervan overtuigd dat hoe meer natuur we in onze gebouwde omgeving – waar we werken en wonen – voelen, hoe beter we ons voelen. Een gevleugelde uitspraak van hem is: “Niemand voelt zich gestrest in een bos.”
De term ‘biofilisch ontwerpen’ dateert uit 1986. “Sindsdien zijn er met name in de VS veel onderzoeken gedaan naar de invloed van meer groen op het welzijn van mensen. Maar dat is niet het enige: inmiddels is er ook veel onderzoek waaruit blijkt dat gebouwen en scholen die biofilisch worden ontworpen leiden tot een productiestijging van minimaal acht tot vijftien procent en soms zelfs tientallen procenten. Daarnaast leiden ze ook tot een afnemend ziekteverzuim.” Tegelijkertijd maakt Daan ook een kanttekening. “De effecten van biofilisch ontwerpen zijn moeilijker smart te maken, omdat je ze niet zoals bijvoorbeeld bij BREEAM kunt afvinken.” Daar staat echter ook een voordeel tegenover: “Iedereen snapt het. Ik hoef het nooit uit te leggen.”
De biofilische tandartspraktijk in Middenmeer. Door het toepassen van veel natuurlijke aspecten voelen patiënten, maar ook het personeel zich veel meer op hun gemak. Daardoor gaan behandelingen sneller, is er minder ziekteverzuim en zijn er minder personeelswisselingen.
Thuiswerkers kiezen zelf
Het valt Daan op dat mensen die thuiswerken als vanzelf kiezen voor een biofilische omgeving. “Thuis is het logisch. Niemand gaat thuis in een donkere cubicle zitten. Mensen gaan bij een plant zitten of zetten het raam open. Bij een kantoorwerkplek heeft de medewerker veel minder invloed. De beslissing wordt van bovenaf genomen en het wordt vooral efficiënt bedacht. Gelukkig zijn er ook goede voorbeelden waarbij er wel veel aandacht is voor een natuurvriendelijke omgeving. Zoals bij het Stadskantoor van Venlo.”
Daan gaat vervolgens in op de voordelen van natuurlijke en biobased materialen: “Ze zijn warmte- en vochtregulerend. Daardoor kunnen ze ‘mee-ademen’ en ‘meebewegen’ met ons en met de seizoenen. Bovendien spelen die materialen in op al onze zintuigen, op wat je voelt, ruikt, ziet en hoort.”
Gezondere medewerkers
Bij zijn biofilische ontwerpen inspireert Daan de gebouwen op vier manieren op de natuur: in materialen, in vorm, in techniek en via de zintuigen. Vervolgens is het een tweeslag voor organisaties, aldus Daan: “Hun medewerkers voelen zich beter, maar omdat ze productiever zijn leveren de medewerkers de organisatie ook meer euro’s op. Daarom is een investering in biofilisch ontwerpen ook snel terugverdiend.” Een omgeving waar dat nog eens extra geldt, is de zorg. “Naast de al genoemde voordelen, leidt het daar ook nog eens tot minder medicijngebruik en minder dagen in het ziekenhuis van patiënten. Bijvoorbeeld in het Isala Ziekenhuis in Zwolle hebben ze dat goed begrepen.” Hetzelfde geldt voor scholen. Dat net als in de zorg daar toch vaak niet gekozen wordt voor biofilisch ontwerpen komt volgens Daan omdat gemeenten en besturen van ziekenhuizen binnen budget willen blijven en omdat het sneller genezen van patiënten hen niets opleveren, dat gaat naar de verzekeraar.
Daan is optimistisch over de toekomst van biofilisch ontwerpen in de werkomgeving: “Als organisaties, zeker wanneer ze zelf ook nog eens eigenaar zijn van het gebouw, de optelsom maken wat investeren in biofilisch ontwerpen hen oplevert in welzijn maar ook in productiviteit en minder ziekteverzuim kiezen ze er vanzelf voor.” Daan komt vervolgens met nog een argument: “Ik verwacht dat een prettige werkomgeving in de toekomst een steeds belangrijker asset wordt in de war on talent.”
Inschrijven voor het webinar ‘Werken in een op de natuur geïnspireerde omgeving’ op 31 maart van Interface en Smart WorkPlace kan hier.
