Circulair inkopende Rijksoverheid kan als launching customer aanbod vergroten
Door 100 procent circulair in te kopen kan de Rijksoverheid als ‘launching customer’ en grootschalige afnemer het aanbod aan circulaire producten vergroten. Dat vindt Maurice Goudsmith van het Ministerie van EZK.
Maurice Goudsmith is Categoriemanager Afvalzorg en Grondstoffenmanagement bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) bij het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Circulair inkopen volgens Goudsmith een belangrijke rol spelen bij het behalen van de circulaire doelstellingen van de overheid: een voor 50 procent circulaire economie in 2030 en een volledig circulaire economie in 2050. Zo’n circulaire economie heeft voor Goudsmith vier voordelen:
- Het maakt Nederland minder afhankelijk van andere landen
- Het biedt kansen aan bedrijven
- Het schept banen
- Het zorgt voor een gezonder milieu
Goudsmith vindt dat bij circulair inkopen de opdrachtgever centraal staat: “Die bepaalt vanuit zijn doelstellingen op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen en beschikbare budget wat nodig is. Inkoop vertaalt dit naar wat er in de markt beschikbaar is of ontwikkeld moet worden, dat is onze toegevoegde waarde.”
De RVO probeert op verschillende manieren het aanbod van circulaire diensten en producten te vergroten: “We zijn wekelijks bezig met ‘challenges’ waarin we de markt stimuleren om met ons mee te denken. Daarnaast onderhouden we contacten met startups die aan nieuwe producten werken. Hun ideeën zetten we ook binnen onze eigen organisatie in voor het verwerken van afval tot grondstof.” Hij noemt een voorbeeld: zeep die gemaakt wordt met het extract van sinaasappelschillen. “We zijn aan tafel gaan zitten met het bedrijf dat voor ons de sanitaire voorzieningen bij de Rijksoverheid onderhoudt en een startup. Nu kijken we hoe we alle zeepdispensers met deze zeep kunnen vullen. Op dezelfde manier hebben we dat gedaan met onze gebruikte koffiebekers die we nu omzetten naar toiletpapier en tissues.”
Goudsmith vindt het belangrijk dat de overheid het goede voorbeeld geeft bij circulair inkopen: “Als de markt te kleinschalig is of nog ontwikkeld moet worden dan treden wij op als launching customer. Omdat de Rijkoverheid grootschalig afneemt, kan de producent het ook gaan ontwikkelen. Met dit soort initiatieven maken we de vijver van circulaire producten steeds groter zodat klanten daar meer in vinden. Dat werkt beter dan dat je klanten iets opdringt dat niet volledig aansluit op zijn behoefte. Voor die valkuil moet je als inkoper uitkijken want dat krijg je later toch terug in een evaluatie over de dienstverlening.”
Goudsmith heeft nog wel een paar tips voor inkopers: “Maak naast die vertaling van duurzaamheid naar de behoefte van de opdrachtgever ook goed zichtbaar wat het kan opleveren. Laat zien wat de kosten zijn, of wel de Total Cost of Ownership (TCO) voor het gebruik en uiteindelijk afstoten van het product. Zorg dat je de behoefte goed functioneel omschrijft en vraag jezelf altijd af of je per se eigenaar moet worden van een product. Immers is het een middel. Denk bijvoorbeeld eens aan ‘product as a service’. Hierbij blijft de leverancier/producent eigenaar van zijn eigen producten. Op deze manier is het veel makkelijker te organiseren dat de fabrikant zijn eigen materialen opneemt in zijn eigen keten en het weer hergebruikt. Omdat jij als afnemer dat dan niet hoeft te doen, ben je uiteindelijk goedkoper uit. Daarnaast heeft Inkoop een essentiële rol bij verpakkingsmaterialen. Probeer omverpakkingen te retourneren of gebruik verpakkingsmaterialen die recyclebaar zijn.”
Als belangrijkste uitdaging voor de komende tijd ziet Goudsmith de kwaliteit verbeteren van de aangeboden afvalstromen, bijvoorbeeld bekers, kunststof en GFT-afval, waardoor recyclebedrijven het nog beter kunnen verwerken. “Dat moeten we met elkaar doen. Inkoop kan organisaties hierbij helpen, bijvoorbeeld door zicht te houden op welke nieuwe materialen bij de organisatie binnenkomen. Zo krijgen we meer aandacht voor circulaire oplossingen.”
