Het grote ongelijk van Japke D. Bouma
De open werkomgeving is hel volgens Japke D. Bouma. Maar is dat wel zo? In onderstaande blog plaatst expert Harold Coenders van Smart WorkPlace partner Colliers enkele kritische kanttekeningen.
De open werkomgeving is hel. Je wordt er gestoord, je bent niet productief, je kunt er niet werken, je krijgt er stress en je wordt er ziek van. De grappige en persoonlijke kruistocht van Japke D. Bouma in een notendop.
Experts en onderzoeken worden opgevoerd – keurig met bronvermelding – om haar stelling over de open werkomgeving te onderbouwen. Het opgevoerde Deense onderzoek naar meer ziekteverzuim bijvoorbeeld komt met het dramatische cijfer dat open kantoren leiden tot 62% meer ziekteverzuim. Overtuigend en afschrikwekkend alleen stelt hetzelfde onderzoek dat als je met twee personen op een kamer zit het ziekteverzuim ook al stijgt met 50%! Het minst slecht is dan nog een kamer met drie tot zes personen maar ook daar stijgt het ziekteverzuim met 35% ten opzichte van een eenpersoonskamer. Het onderzoek is wetenschappelijk verantwoord uitgevoerd maar belangrijke relativering is wel dat het onderzoek heeft plaatsgevonden op basis van een enquête. Het onderzoek bevat geen daadwerkelijke analyse van ziektedagen.
Het voelt ook niet aan als een oplossing: alleen maar een persoonskamers. Verbeeldt u zich even de kantooromgeving met alleen eenpersoonskamers in een wereld die vraagt om innovatie en samenwerking van verschillende specialismen.
Maar goed dit beeld betekent natuurlijk niet dat hierdoor de open kantooromgeving wel goed is.
In een wereld waar het soms lijkt dat je elke waarheid omtrent de werkomgeving bij elkaar kunt googelen is de waarheid moeilijk te vinden. Het meest robuuste onderzoek naar de beleving van werkomgeving is – op basis van de grootste dataset en meeste respondenten – Leesman. Nee, ik werk niet voor Leesman en nee ik heb geen aandelen Leesman. Leesman heeft gewoon met 627.843 respondenten in meer dan 4.403 gebouwen in 93 landen de beste dataset om conclusies te trekken.
Japke, lees even mee met de kernbevindingen van Leesman: de tien slechts scorende werkomgevingen van de wereld zijn allemaal open kantooromgevingen; echter: negen van de tien best scorende werkomgevingen zijn ook open…
Euh en nu? Zoals vaak is de waarheid genuanceerd en eigenlijk ook wel heel simpel. Je kunt een werkomgeving goed of slecht ontwerpen, ook een open werkomgeving!
Wat is dan de succesfactor van een wel goed werkende open werkomgeving? Ook hier zijn de onderzoeksresultaten helder: keuzevrijheid en variëteit van werkplekken. In open omgevingen met vaste werkplekken zonder alternatieve plekken om rust op te zoeken zegt maar 32% productief te kunnen werken. In open werkomgevingen met keuzevrijheid van werkplekken en diversiteit in aanvullende rustige werkplekken zegt 74% productief te kunnen werken.
Japke, mocht je verbannen zijn naar een vaste werkplek zonder escape in de open werkomgeving op de redactievloer van de NRC dan wordt het inderdaad tijd aan de bel te trekken om deze te verbeteren.
