Van sensor tot inzicht – deel 6

• nieuws
• smart buildings
• workplace management
• digitalisering

In het zesde deel van deze blogserie bespreekt  Wouter Hartemink van Smart WorkPlace partner Spacewell hoe u de binnenluchtkwaliteit kunt verbeteren met behulp van sensorgegevens.

In deze blogpost bespreken we het belang van de binnenluchtkwaliteit en de impact daarvan op het welzijn en de productiviteit van de medewerkers. We bekijken hoe sensorgegevens en analyses u kunnen helpen inzicht te krijgen in de omgevingsfactoren op kantoor, maar ook hoe u het binnenklimaat kunt verbeteren in het licht van die inzichten.

Kunnen gebouwen ons ziek maken?

Het zogenaamde ‘sickbuildingsyndroom’ klinkt u wellicht bekend in de oren. Het is geen fictieve aandoening. In de jaren 1980 heeft de Wereldgezondheidsorganisatie het ‘sickbuildingsyndroom’ erkend als een bestaand ziektebeeld. Het wordt meestal veroorzaakt door een verkeerd geïnstalleerd of slecht onderhouden ventilatiesysteem, maar het syndroom kan ook ontstaan door in de lucht vrijkomende deeltjes en chemische stoffen afkomstig van aanwezige (bouw)materialen, vocht of schimmel. Door de slechte luchtkwaliteit in ongezonde gebouwen kunnen mensen met klachten te maken krijgen zoals:

• hoofdpijn
• misselijkheid
• vermoeidheid
• concentratieproblemen
• prikkelbaarheid
• keelirritatie
• droge, jeukende huiduitslag
• allergie-achtige symptomen zoals niezen, loopneus, en zere ogen.

Doorgaans worden de symptomen verlicht wanneer medewerkers aan het eind van de dag het kantoor verlaten. Ongezonde lucht heeft niet alleen een negatieve invloed op de efficiëntie en productiviteit van de medewerkers op kantoor, maar kan ook leiden tot een hoger ziekteverzuim. Tegelijkertijd neemt het risico op infecties toe als gevolg van de door de lucht overgedragen ziektekiemen zoals het coronavirus. In extreme gevallen kan langdurige blootstelling aan slechte binnenlucht tot longaandoeningen leiden, bv. astma, of zelfs tot kanker.

De gevolgen van slechte luchtkwaliteit voor de productiviteit en de cognitieve functies

Slechte luchtkwaliteit is niet alleen schadelijk voor de lichamelijke gezondheid, er zijn steeds meer aanwijzingen voor de impact hiervan op de geestelijke gezondheid, onder meer in de vorm van depressie, angststoornissen en burn-out. Slecht binnenklimaat als gevolg van gebrekkige ventilatie in gebouwen tast onze cognitieve functies aan, namelijk ons vermogen om helder en creatief te denken. In een reeks dubbelblinde studies in de VS werden vrijwilligers getest op hun vermogen om analytisch te denken en te reageren in een crisissituatie. De resultaten waren opvallend. Als vrijwilligers in goed geventileerde omstandigheden werkten (waar de CO2– en VOC-niveaus beperkt waren), scoorden ze 61 % hoger dan bij gebruikelijke kantooromstandigheden. Uit het onderzoek blijkt dat schone binnenlucht ons niet alleen gezonder maakt, maar ook slimmer. Dat heeft op zijn beurt gevolgen voor het bedrijfsleven, vooral in kennisintensieve sectoren.

Betere binnenluchtkwaliteit: gunstig voor het bedrijf

Door het feit dat luchtkwaliteit onzichtbaar is, hebben gebouwbeheerders soms de neiging er nauwelijks aandacht aan te besteden en zich meer te richten op het handhaven van aangename temperaturen of energiebesparing. Door de pandemie zijn mensen zich echter meer bewust geworden van het belang van het binnenklimaat zodat er meer aandacht is gekomen voor de luchtkwaliteit. Aangezien we in geïndustrialiseerde landen meer dan 90% van ons leven binnenshuis doorbrengen, verwachten we eenmaal dat de gebouwen die we gebruiken een positieve bijdrage leveren aan onze gezondheid op lange termijn. Medewerkers willen erop kunnen vertrouwen dat de lucht in hun werkruimtes schoon is wanneer ze weer op kantoor komen. Werkgevers beseffen dan ook dat goede binnenluchtkwaliteit een zakelijk voordeel oplevert. Maar hoe weten we of de binnenlucht schoon is?

Binnenluchtkwaliteit: monitoren en communiceren

Wat we niet kunnen meten, kunnen we dan ook niet effectief oplossen. Een realtime-monitoringsysteem zorgt voor betrouwbare gegevens op lokaal niveau, waardoor u snel geïnformeerd wordt over afwijkingen in de luchtkwaliteit. In het licht van de beschikbare gegevens kunt u proactief ingrijpen om het binnenklimaat te verbeteren.

Tegenwoordig kunnen er allerlei aspecten van de omgevingskwaliteit op kantoor worden gecontroleerd via kleine sensoren: van de aanwezigheid van vluchtige organische stoffen (VOC’s) en radioactief radongas tot aan de CO2-concentratie, temperatuur, relatieve vochtigheid, luchtdruk, alsook het lawaai en het licht. Dat wordt mogelijk gemaakt door het IoT (internet of things):

Betaalbare, draadloze sensoren met laag energieverbruik leggen ruwe data vast, zoals het niveau van kooldioxide of stofdeeltjes.

Die meetgegevens worden ontvangen door een IoT-platform waar ze in nauwkeurige gegevens worden omgezet.

Analytische dashboards visualiseren verschillende meetwaarden en tonen de gegevens op plattegronden. Door die geografische context kunnen gebruikers de trends op een bepaalde verdieping volgen en de daaruit voortvloeiende inzichten kunnen helpen de kwaliteit van de binnenlucht te verbeteren.

De gebruikers van het gebouw kunnen ook over de luchtkwaliteit worden geïnformeerd via diverse touchpoints en gebruikersapparatuur. Denk bijvoorbeeld aan kleine LED-lampjes die het CO2-peil in vergaderruimtes weergeven. Dat zorgt voor meer transparantie en geeft duidelijk aan dat organisaties belang hechten aan het welzijn van hun medewerkers.

Door het continue monitoren van de luchtkwaliteit via sensoren die onafhankelijk zijn van de HVAC-systemen van het gebouw, kan worden gewaarborgd dat de apparatuur naar behoren blijft functioneren. Op die manier zullen gebouwen in de loop van de tijd gezond blijven.

Het monitoren van de luchtkwaliteit kan ook helpen bij het identificeren en het bestrijden van problemen in bepaalde (gesloten) ruimtes. Als u bijvoorbeeld nieuw meubilair hebt geplaatst in een vergaderruimte waarop de sensoren een piek in VOC’s detecteren (waarvan sommige op korte of lange termijn nadelige gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid), kan dat te wijten zijn aan gassen die uit het nieuwe meubilair vrijkomen. Als voorzorgsmaatregel moet de ventilatie worden verhoogd tot de luchtkwaliteit weer normaal wordt.

Certificering voor gezonde gebouwen

Luchtkwaliteitssensoren, en de gegevens die ze vastleggen, kunnen ook een essentiële rol spelen bij het behalen van een certificaat voor gezonde gebouwen. Twee belangrijke certificeringssystemen die in de afgelopen tien jaar werden ontwikkeld zijn de WELL Building Standard (WELL) en Fitwel.

RESET is een recentere, op sensoren gebaseerde norm. Gezien de grote schommelingen in de luchtkwaliteit en de snelle veranderingen die deze vertoont, ziet RESET het continu monitoren van het binnenklimaat als een absolute noodzaak voor binnenruimtes.

Welke IoT-oplossing voor het monitoren van de werkplek?

Nu er steeds meer aandacht wordt besteed aan de kwaliteitsvereisten voor het binnenmilieu, zouden bedrijven eens moeten overwegen een betrouwbaar monitoringsysteem te implementeren, zoals de Binnenluchtmonitor van Spacewell. Deze oplossing maakt deel uit van een smart workplace IoT-platform dat gegevens over de binnenluchtkwaliteit, het comfort en het ruimtegebruik vastlegt en analyseert. Ze biedt niet alleen de mogelijkheid om de luchtkwaliteit binnenshuis te meten en te verbeteren, maar ook om de kantooroppervlakte te optimaliseren en de ruimtemix aan te passen aan de nieuwe manieren van werken. Het is een open, mensgericht smart building-platform dat alleen de beste hardware gebruikt en certificeert die op de markt verkrijgbaar is, zoals de sensoren van Airthings for business voor radondetectie en luchtkwaliteitsbewaking.

Deel 1 van de blogserie ‘Van sensor tot inzicht’ leest u hier.

Deel 2 van de blogserie ‘Van sensor tot inzicht’ leest u hier.

Deel 3 van de blogserie ‘Van sensor tot inzicht’ leest u hier.

Deel 4 van de blogserie ‘Van sensor tot inzicht’ leest u hier.

Deel 5 van de blogserie 'Van sensor tot inzicht leest u hier.