Recensie van het boek Work + Life  

6 min

 

<span>Recensie van het boek Work + Life  </span>

"Laat je uitdagen via het integrale of holistische perspectief." Met deze oproep uit ‘Work+Life’ sluit Michaël Geerdink zijn recensie van dit door Roel Geenen geschreven boek af.

Met Roel Geenen kijken we in Work + Life terug op 35 jaar veranderingen in de manieren van werken en in werkconcepten. Afhankelijk van de periode worden deze veranderingen aangeduid met begrippen als Kantoorinnovatie, Flexibel Werken, Het Nieuwe Werken, Vernieuwend Samenwerken, Hybride Werken, etc. Elke periode weer met eigen doelstellingen, aanpak en kenmerken. Volgens Geenen is het tijd om Nieuwe Manier van Werken serieus te nemen. Dit boek is daarvan het bewijs. In de zeer verzorgde en fraai geïllustreerde uitgave nodigt Geenen ons uit met hem op tijdreis te gaan. Hij deelt zijn inzichten over het veranderende werken in kantoororganisaties (opgedaan in zijn consultancypraktijk) in verleden, heden en toekomst. Hij doet dat vanuit het perspectief van Veldhoen + Company. Veel voorbeelden en fotomateriaal uit het boek zijn aan die adviespraktijk ontleend. In de tijdreis staat hij stil bij drie bijzondere momenten: 2012, 2017 en 2023. Het boek is ook op deze drie momenten geschreven en achteraf niet herschreven, wat direct een mooi tijdsbeeld oplevert.

Persoonlijke ervaringen

Omdat het boek zo gekleurd wordt door de persoonlijke ervaringen en overtuigingen van Geenen, is het de moeite waard om deze te bevragen. Zo stelt hij over de historie van Nieuwe Manier van Werken (NMW) dat veel adviezen het resultaat zijn van de inzet van een bepaalde adviseur. Alsof ook hem die opmerking niet treft! Je zou toch kunnen stellen dat na 35 jaar ervaring en vele publicaties er een Body of Knowledge is ontstaan waarbij de implementatie van een NMW steunt op heldere doelen, participatie van betrokkenen, en integratie van ‘Bricks, Bytes, Behaviour’ bij het ontwerpen van een nieuwe werkomgeving.

Zeer de moeite waard is hoofdstuk 2, waarin Geenen de wijze van implementeren van NMW beschrijft – vanuit het jaartal 2017. Hij spreekt van de noodzaak van visie (‘het uitdragen van de visie is nog belangrijker dan de inhoud van die visie’ – ook een overtuiging) en het operationaliseren van die visie naar doelen voor HNW. Geenen onderscheidt op basis van onderzoek bij 30 projecten 9 verschillende doelstellingen voor HNW. Het voert te ver om die hier te bespreken. Vanuit het ingreep-effectdenken rubriceert hij vervolgens in vier domeinen tal van ingrepen om die doelen te bereiken: 1) het anders kijken naar tijd, 2) het bouwen van nieuwe routines, 3) het genereren van sociale druk en 4) een spannende, gezonde mate van discomfort. In Work+Life worden deze vier domeinen en de daarbij passende ingrepen gedetailleerd uitgewerkt, toegelicht en geschematiseerd. Het zal duidelijk zijn dat de inhoudelijke en procesingrepen in hoge mate steunen op veranderkundige literatuur – zonder deze expliciet te noemen.

In hoofdstuk 3 constateert hij dat er meer dan ooit behoefte is aan expertise op het snijvlak van huisvestingsadvies en organisatieadvies (‘Bricks is gemeengoed geworden, Bytes & Behaviour blijven achter’). Die verschuivende accenten leiden naar nieuwe thema’s zoals het stimuleren van samenwerken en het verhogen van het responsieve vermogen van de organisatie. Aldus wordt ook een nieuw begrip geïntroduceerd: Vernieuwend Samenwerken (VSM). VSM steunt in hoge mate op psychologische kenmerken als motivatie en veiligheid, alsook op mogelijkheden die IC-technologie ons biedt. Voor het eerst in het boek komt de work-life balance in beeld: ‘Het altijd verbonden zijn met internet zal dus een enorme wissel trekken op werken’, ‘Respect is een kernthema van VSW’ en ‘Bewust nee zeggen’ – wanneer je op een ongewenst moment wordt benaderd. Wat het werken vanuit huis voor de privé-omstandigheden van betrokkene betekent, wordt slechts schematisch uitgewerkt en nauwelijks uitgediept. Het is duidelijk dat dit (onuitgesproken) buiten het gezichtsveld van Geenen valt.

Door in hoofdstuk 4 de invloed van de COVID-pandemie op werken te beschrijven, wordt de titel Work + Life weer relevant. Immers, COVID bleek van invloed op alle vier domeinen, en op basis van ervaringen is een duidelijk schema van voor en na COVID samen te stellen. Het verschuiven van werkomgeving naar privé bleek tijdens COVID een absolute noodzaak. Geenen spreekt hier zijn overtuiging uit: ‘De pandemie heeft voor de meeste teams en organisaties weinig goeds gedaan’. Duidelijk is dat het massaal werken vanuit huis heeft geleid tot nieuwe routines en noodgedwongen tot discomfort. Geenen roept daarbij een interessante vraag op: Wat betekent deze ontwikkeling voor leidinggeven en (zelf)management? Aldus komen twee kernbegrippen in beeld: vertrouwen en regelruimte.

Work + Life eindigt met een hoofdstuk over de toekomst van Nieuw Werken. Waar Geenen in de voorafgaande hoofdstukken sterk beschrijvend en systematiserend te werk ging, steunt dit vijfde hoofdstuk in hoge mate op zijn persoonlijke opvattingen, verwijzend naar trends bij Bricks, Bytes & Behaviour. Zal de toekomst ons meer gezamenlijk en flexibel gebruik van faciliteiten en multifunctionaliteit van gebouwen brengen? En waar zien we daarvan dan nu reeds de voortekenen? Of gaan we richting het failliet van het kantoor? (Geenen meent van niet: ‘Het kantoor is een plek om samen te zijn, om samen te werken, te ervaren dat je een groep bent, etc..’ ). Komt er – zoals Geenen meent - meer samenwerking tussen bedrijven en leisure? En, als we ons focussen op Bytes, wat zal de invloed zijn van AI, van spraaktechnologie en van biohacking? (‘Mocht het landschap zo versnellen als ik hier beschrijf, dan is het onvermijdelijk dat we een chip in of op ons eigen lichaam dragen’). Het zal duidelijk zijn dat deze en andere ontwikkelingen grote gevolgen hebben voor ons leven, voor ons  werken, samenwerken en voor het vermengen van werk met privé. Geenen beveelt het Activity Based denken aan om het open gesprek met medewerkers hierover te voeren. De maatschappelijke implicatie van het toekomstbeeld blijft daarbij onbesproken.

Oproep

Werken neemt een belangrijke plaats in ons leven in. Daarmee is de werkomgeving van grote betekenis voor ons leven en welzijn. Het kan niet anders, dan wie schrijft over ontwikkelingen van die werkomgeving al gauw op tal van gerelateerde thema’s komt. Daarmee wordt een boek al gauw heel breed, want alles heeft met alles te maken. Hoe begrens je dan de thematiek? Je merkt die worsteling ook bij Geenen, waarbij Work meer uit de verf komt dan Life – ook in het toekomstbeeld. Ook het maatschappelijk perspectief verdwijnt achter de horizon. Zeker de eerste hoofdstukken lezen meer als de ‘memoires van een V+C consultant’ dan als een breed overzicht van in Nederland (en daarbuiten) gerealiseerde projecten. Verder blijkt dat het begrip ‘Life’ in de titel matig wordt uitgewerkt. De echte gevolgen van thuiswerken – de vervagende grenzen tussen werk en privé, de impact op relaties, gezinnen, wonen, infrastructuur, ‘werk, welzijn en gezondheid’ – blijven onderbelicht. Work + Life steunt niet alleen op ervaringen, maar ook op overtuigingen en aannames van de auteur. Daarom eindig ik ook met Geenen’s oproep: ‘Laat je uitdagen via het integrale of holistisch perspectief’. Die oproep steun ik van harte! Het boek is als naslagwerk relevant, en naar de besproken methode inspirerend en hedendaags.

Titel: ‘Work+Life’ - Verleden, heden en toekomst van een Nieuwe Manier van Werken

Auteur: Roel Geenen

Uitgever: ArtNik Uitgaven

ISBN: 9789490548995

Recensent

Michaël Geerdink is bestuurslid bij de Stichting Het Nieuwe Werken Academy ([email protected]) en oud-docent van de masteropleiding Integrale Bedrijfsvoering aan de Haagse Hogeschool.

Delen:

Meer nieuws

25 november SWP op Locatie bij Schiphol Group

25 november SWP op Locatie bij Schiphol Group

donderdag 19 november

Volgende week woensdag, 25 november is het netwerk van Smart WorkPlace welkom bij Schiphol Group. De vraag die deze middag ...

Lees meer

APK van de werkomgeving

APK van de werkomgeving

woensdag 18 november

Veel organisaties hebben de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in hybride werken. Met nieuwe werkplekconcepten, thuiswerkafspraken, ...

Lees meer

Prestatieladder Socialer Ondernemen

Prestatieladder Socialer Ondernemen

dinsdag 17 november

ISS Facility Services Nederland heeft voor de derde keer op rij PSO Trede 3 behaald, het hoogste niveau op de Prestatieladder ...

Lees meer

Regionale aanwezigheid versterken 

Regionale aanwezigheid versterken 

maandag 16 november

Adviesbureau WorkWire versterkt haar aanwezigheid in Limburg en Brabant. Vanuit Venlo wil het bureau haar expertise op het ...

Lees meer

Wat voetbal ons leert over kantoorinrichting

Wat voetbal ons leert over kantoorinrichting

maandag 16 november

Kijk ons Parella-team eensgezind staan, in onze gloednieuwe shirts die we speciaal voor het voetbaltoernooi hebben aangeschaft. ...

Lees meer

Hoe transformeer je de werkomgeving?

Hoe transformeer je de werkomgeving?

donderdag 12 november

In de ‘gouden driehoek’ gaat het om design, werkplekconcept en hospitality. Samen vormen deze drie elementen ...

Lees meer

Een rechter kan mensen naar kantoor sturen, maar niet naar elkaar

Een rechter kan mensen naar kantoor sturen, maar niet naar elkaar

donderdag 12 november

‘Beleid kun je afdwingen, cultuur niet’, zegt Merijn van den Bergh van Rever. Zijn reactie op de Booking.com-uitspraak ...

Lees meer

Het zorgeloze kantoorpand

Het zorgeloze kantoorpand

woensdag 11 november

Een kantoorpand dat zelf nadenkt: het klinkt misschien futuristisch, maar met de huidige gebouwautomatisering is het praktijk. ...

Lees meer

Sacha Brons op plek 1 van de Duurzame 50 - 2026

Sacha Brons op plek 1 van de Duurzame 50 - 2026

dinsdag 10 november

Sacha Brons van Climate Cleanup, Oncra en Building Balance staat als winnaar op nummer 1 van de Duurzame 50. Harwil de ...

Lees meer

Kleine stappen naar een betere werkplek

Kleine stappen naar een betere werkplek

dinsdag 10 november

Je wilt dat mensen prettig kunnen werken op kantoor. Maar waar begin je als er al een inrichting staat en het budget beperkt ...

Lees meer

Meer waarde uit bestaand meubilair

Meer waarde uit bestaand meubilair

maandag 9 november

Grote organisaties beschikken over een portefeuille van duizenden meubels, verspreid over meerdere gebouwen en locaties. ...

Lees meer

'Begin bij de basis'

'Begin bij de basis'

donderdag 5 november

Vastgoed efficiënter maken zonder dat de werkervaring eronder lijdt? Grote organisaties staan voor een dubbele opgave: ...

Lees meer

Een waardevolle werkomgeving begint niet bij vierkante meters

Een waardevolle werkomgeving begint niet bij vierkante meters

woensdag 4 november

Een werkomgeving kan er prachtig uitzien en toch niet goed werken. De informele ontmoetingsplek klopt op papier, maar blijft ...

Lees meer

Het ongeplande succes van samenwerken

Het ongeplande succes van samenwerken

dinsdag 3 november

Herken jij dit ook? Je loopt langs collega’s, hoort een vraag en blijft hangen om dat je toevallig het antwoord weet. ...

Lees meer

Ergonomische oplossingen als onderdeel van het interieurontwerp

Ergonomische oplossingen als onderdeel van het interieurontwerp

maandag 2 november

Fellowes Contract Interiors ondersteunt organisaties en partners door heel Europa bij het realiseren van toekomstgerichte ...

Lees meer

Zelfs de kleinste verandering heeft een positief effect

Zelfs de kleinste verandering heeft een positief effect

maandag 2 november

‘Hoe kunnen we als organisatie duurzamer worden?’ Een vraag die organisaties zichzelf vaak terecht stellen. ...

Lees meer

Impact maken begint bij mensen

Impact maken begint bij mensen

donderdag 29 oktober

Afgelopen jaar merkten we tijdens een aantal aanbestedingen iets opvallends. Opdrachtgevers vroegen steeds vaker naar certificeringen ...

Lees meer

SWP op Locatie: Schiphol Group

SWP op Locatie: Schiphol Group

donderdag 29 oktober

Op woensdag 25 november is het netwerk van Smart WorkPlace van harte welkom bij Schiphol Group. Centraal staat de werkomgeving ...

Lees meer

Geluid draagt bij aan een prettige werkomgeving

Geluid draagt bij aan een prettige werkomgeving

woensdag 28 oktober

Een prettige werkomgeving draait niet alleen om licht en temperatuur, maar ook om geluid. Audio over IP maakt het mogelijk ...

Lees meer

Genomineerden bekend voor CBRE Sustainability Award 2026

Genomineerden bekend voor CBRE Sustainability Award 2026

dinsdag 27 oktober

De vijf genomineerden zijn bekendgemaakt voor de CBRE Sustainability Award 2026. Deze award heeft als doel om inspiratie ...

Lees meer

Terug naar boven