Het gelijk van Alvin Toffler
Alvin Toffler publiceerde in 1980 een toekomstvisie over de elektronische huisindustrie. Na 40 jaar lijkt hij met een steuntje in de rug van corona gelijk te krijgen, zo laat Herman Kok (foto) van onderzoeksbureau Shign zien.
Toffler beschreef in 1980 de evolutie van ontwikkelde samenlevingen aan de hand van drie onderscheidende golven: de agrarische samenleving, de industriële samenleving en de kennismaatschappij. Elk van deze samenlevingen hebben een eigen kijk op werk en waar werk wordt verricht. De derde golf – de kennismaatschappij – begon ergens tussen 1955 en 1965 en wordt gekenmerkt door de-urbanisatie en een hoog niveau van decentralisatie. De gecentraliseerde fabrieksachtige kantoren zouden volgens Toffler worden verlaten voor door technologie ondersteunde thuiskantoren.
Kok stelt vervolgens dat er tot COVID-19 scepsis bestond over het massaal thuiswerken. En dat terwijl het technisch gezien voor tal van werkzaamheden al 50 jaar mogelijk is om thuis te werken. Thuiswerken is daarom volgens Kok geen innovatie te noemen in termen van uitvinding van het concept en technologische functionaliteit.
Het brengt Kok tot de vraag waarom de adoptie van thuiswerken zo langzaam ging en welke steen COVID-19 nu in de vijver gooit. Een deel van de verklaring is volgens Kok dat thuiswerken niet concurreerde met kantoor, maar feitelijk met traditionele sociale structuren en rituelen van elkaar zien en gezien worden. Daarnaast ziet Kok een invloed van de vastgoedsector. De financiële belangen zijn enorm groot om het adagium van het nut en de noodzaak van het centrale kantoorgebouw in stand te houden. Een derde verklaring is het managementdenken. Hedendaagse managementstijlen zorgen ervoor dat kenniswerkers in kantoren bij elkaar komen. Veel van die stijlen kunnen maar lastig omgaan met werknemers aansturen en beoordelen op afstand.
Kok concludeert: er waren kennelijk veel verschillende tegenkrachten om de fabriekskantoren op organische wijze plaats te laten maken voor de elektronische huisindustrie zoals Toffler voorspelde. COVID-19 is volgens Kok de big bang, de steen in de vijver, de future shock waarvan we de komende jaren de uitwerking van de rimpeling gaan zien.
Het volledige artikel van Herman Kok leest u in de zevende editie van Smart WorkPlace, die op 12 november verschijnt en die als thema ‘Blended Working’ heeft. Bestel uw nummer nu hier.
