Van drukpershal tot laboratorium

5 min

 

Van drukpershal tot laboratorium

De drukpershal van Dagblad De Limburger in Maastricht werd voor Universiteit Maastricht getransformeerd tot onder meer laboratorium. Smart WorkPlace partners HEVO en Heijmans speelden een belangrijke rol.  

Sinds 2010 maakt Maastricht University gebruik van het voormalige pand van dagblad De Limburger. Na een decennium waarin het gebouw kantoorruimten en vergaderzalen herbergde, is de oude drukpershal verbouwd en geschikt gemaakt voor de laboratoria. Gelijktijdig is de expeditie- en papieropslaghal geschikt gemaakt voor het onderbrengen van de Einstein Telescope Pathfinder.

Van drukpershal tot laboratorium

De in 1990 gerealiseerde markante nieuwbouw voor dagblad De Limburger aan de centrumring in Maastricht bestaat uit een drietal onderling met elkaar verbonden bouwdelen. De vormgeving van deze bouwdelen geeft duidelijk expressie aan de drie te onderscheiden functies binnen het gebouw: kantoren, drukpers en expeditie- en papieropslag. De consequente en uniforme materialisatie, detaillering en kleurstelling van de drie bouwdelen geeft het gebouw als totaal een krachtig zakelijk, industrieel en enigszins abstract mysterieus karakter. Het pand ligt vlak bij de binnenstad van Maastricht en de Kennedybrug en heeft als bijnaam ‘de Zwarte Doos’. Dit komt doordat het pand en de ramen zwart lijken, al zijn ze in werkelijkheid inktblauw. Enkele jaren na de ingebruikname van de nieuwbouw, heeft De Limburger het gebouw weer verlaten en verkocht. Na een lange periode van leegstand heeft de Universiteit Maastricht een aantal jaren geleden de kantoorruimten in het pand gehuurd en in 2020 heeft de UM het gehele pand aangekocht om het vervolgens te transformeren. Architecten aan de Maas tekenden voor het ontwerp terwijl HEVO als projectmanager en BIM-regisseur het bouwteam leidde. Onder hoge tijdsdruk en in samenwerking met aannemer Heijmans is de transformatie in 2020 en 2021 uitgevoerd. Het resultaat is bij de start van het studiejaar 2021/2022 in gebruik genomen. De voormalige drukpershal is op een indrukwekkende manier getransformeerd naar laboratoria, onderwijsruimten, werkplekken en kantoren voor het bachelor programma Maastricht Science Programme. 

Cleanroom condities

De Faculty of Science and Engineering is de jongste faculteit van de Universiteit Maastricht. Met steun van de Provincie Limburg bouwt de faculteit aan de versterking van de Limburgse natuur­wetenschappen, aan talentontwikkeling en aan de economische ontwikkeling van de regio. Thema’s als circulariteit, kunstmatige intelligentie en duurzame voedselvoorziening spelen een prominente rol binnen het curriculum. In korte tijd heeft de faculteit zich ook ontwikkeld tot een belangrijke speler in het natuurkundig onderzoek naar zwaartekrachtgolven. Zwaartekrachtgolven ontstaan door een (impuls-)beweging van een massa zoals een hemellichaam en kunnen dan ook optreden bij een grote explosie in het heelal zoals door botsingen van sterren. Het meten van zwaartekrachtgolven is een uiterst gevoelige zaak. Op aarde zijn de effecten van de golven zo minimaal, dat de kleinste trilling de metingen al verstoort. In de voormalige expeditie- en papieropslaghal wordt onder cleanroom condities de ET Pathfinder geïnstalleerd, een prototype van de Einstein Telescope (ET). ET Pathfinder wordt een proeftuinopstelling, waarmee technologieën voor zwaartekrachtsgolf­observatoria ontwikkeld en verbeterd kunnen worden. In deze R&D-faciliteit werken wetenschappers en bedrijven samen aan vacuüminstallaties, koeling, spiegels & spiegelcoatings, trillingsdempers en meet- en regelsoftware. Hoewel het gaat om technologie voor zwaartekrachtsgolfmetingen, zal dit lab nieuwe kennis opleveren die breder toepasbaar is. Met de installatie van deze waardevolle infrastructuur wil de UM in internationaal verband de grensregio Zuid-Limburg optimaal positioneren als mogelijke kandidaat voor de bouw en exploitatie van de Einstein Telescope. De regio Zuid-Limburg is één van de kandidaten voor de bouwlocatie van dit internationale megaproject, waarmee wetenschappers antwoorden zoeken op fundamentele vragen als wat er vlak na de oerknal gebeurde.

Nieuwe invulling

Het mooie van de herbestemming van het gebouw met deze bijzondere nieuwe invulling is dat de markante industriële karakteristiek behouden kan blijven. Na enkele beperkte architectonische aanpassingen geeft het gebouw uitdrukking aan het bijzondere wetenschappelijk onderzoek dat sinds kort achter de façade plaats vindt. De laboratoria en onderwijspractica met ondersteunende ruimten en bijbehorende kantoren worden gerealiseerd in de voormalige drukpershal. Passend bij het industriële karakter van het gebouw wordt als enig zichtbaar onderdeel van de nieuwe installaties voor de laboratoria tegen de westgevel van de hal een rookgasafvoerkanaal aangebracht. Alle verdere aanpassingen zijn verder nagenoeg volledig binnen de contour van de hal gedaan. Het betreft verder een duurzame herbestemming, onder meer zichtbaar door de installatie van pv-panelen op de daken.

Van drukpershal tot laboratorium

Daglicht op alle verdiepingen

Belangrijk onderdeel van de uitvoeringswerkzaamheden is dat grote delen van de betonconstructies van de voormalige drukpershal, evenals verschillende controle-, bediening- en techniekruimten in de hal en alle niet-constructieve bouwkundige onderdelen, zijn geamoveerd. Op de begane grond en op een drietal grotendeels nieuwe verdiepingsvloeren liggen de laboratoria met ondersteunende ruimten rondom een atrium. Deze centrale ruimte laat via een grote nieuwe glazen opening in het dak, daglicht toe op alle verdiepingen. De begane grond van het atrium beschikt over loungefaciliteiten met zicht op de omringende galerijen met laboratoria op alle verdiepingen. Omdat voldoende daglichttoetreding in de ruimten voor wetenschappelijk onderzoek en onderwijs belangrijk is, is de in verticale richting licht geknikte noordgevel van de overwegend gesloten hal geopend en voorzien van een volledige glazen gevel. Deze glazen gevel in de kopgevel van de hal wordt omlijst door een licht grijs metalen kader, dat als het ware in de geopende inktblauwe bestaande gevel lijkt te zijn geschoven. Deze nieuwe glazen gevel vormt een extra klimaatschil en geluidwering vóór de erachter gelegen nieuwe gevel met borstweringstroken, waar laboratoriumtafels tegenaan zullen worden opgesteld op de nieuwe verdiepingsvloeren.

Bouwteam voor snelle realisatie

Om de ambitieuze planning voor het totale ontwerp-, engineering- en uitvoeringstraject te kunnen realiseren is dit project georganiseerd in bouwteamverband. De UM, Architecten aan de Maas en Heijmans werkten onder leiding van de projectmanagers en BIM-regisseurs van HEVO onder hoge druk aan de uitwerking van het ontwerp en de realisatie van de transformatie. In bouwteamverband werd in slechts 2,5 maanden een schetsontwerp (SO) volledig uitgewerkt van een Voorlopig Ontwerp (VO) naar een Definitief Ontwerp (DO) en uiteindelijk tot een Technisch Ontwerp (TO). Met de realisatie van deze bijzondere hoogwaardige onderzoeksfaciliteiten krijgt dit markante gebouw een duurzame herbestemming, passend binnen het oorspronkelijke architectonische concept, waarvan de expressie op onderdelen zelfs nog zal worden versterkt. 

Dit artikel is gepubliceerd in het Inspiratieboek 2010-2025 ‘Samen werken aan de leeromgeving van morgen’ van Schooldomein. 

Delen:

Meer nieuws

25 november SWP op Locatie bij Schiphol Group

25 november SWP op Locatie bij Schiphol Group

donderdag 19 november

Volgende week woensdag, 25 november is het netwerk van Smart WorkPlace welkom bij Schiphol Group. De vraag die deze middag ...

Lees meer

APK van de werkomgeving

APK van de werkomgeving

woensdag 18 november

Veel organisaties hebben de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in hybride werken. Met nieuwe werkplekconcepten, thuiswerkafspraken, ...

Lees meer

Prestatieladder Socialer Ondernemen

Prestatieladder Socialer Ondernemen

dinsdag 17 november

ISS Facility Services Nederland heeft voor de derde keer op rij PSO Trede 3 behaald, het hoogste niveau op de Prestatieladder ...

Lees meer

Regionale aanwezigheid versterken 

Regionale aanwezigheid versterken 

maandag 16 november

Adviesbureau WorkWire versterkt haar aanwezigheid in Limburg en Brabant. Vanuit Venlo wil het bureau haar expertise op het ...

Lees meer

Wat voetbal ons leert over kantoorinrichting

Wat voetbal ons leert over kantoorinrichting

maandag 16 november

Kijk ons Parella-team eensgezind staan, in onze gloednieuwe shirts die we speciaal voor het voetbaltoernooi hebben aangeschaft. ...

Lees meer

Hoe transformeer je de werkomgeving?

Hoe transformeer je de werkomgeving?

donderdag 12 november

In de ‘gouden driehoek’ gaat het om design, werkplekconcept en hospitality. Samen vormen deze drie elementen ...

Lees meer

Een rechter kan mensen naar kantoor sturen, maar niet naar elkaar

Een rechter kan mensen naar kantoor sturen, maar niet naar elkaar

donderdag 12 november

‘Beleid kun je afdwingen, cultuur niet’, zegt Merijn van den Bergh van Rever. Zijn reactie op de Booking.com-uitspraak ...

Lees meer

Het zorgeloze kantoorpand

Het zorgeloze kantoorpand

woensdag 11 november

Een kantoorpand dat zelf nadenkt: het klinkt misschien futuristisch, maar met de huidige gebouwautomatisering is het praktijk. ...

Lees meer

Sacha Brons op plek 1 van de Duurzame 50 - 2026

Sacha Brons op plek 1 van de Duurzame 50 - 2026

dinsdag 10 november

Sacha Brons van Climate Cleanup, Oncra en Building Balance staat als winnaar op nummer 1 van de Duurzame 50. Harwil de ...

Lees meer

Kleine stappen naar een betere werkplek

Kleine stappen naar een betere werkplek

dinsdag 10 november

Je wilt dat mensen prettig kunnen werken op kantoor. Maar waar begin je als er al een inrichting staat en het budget beperkt ...

Lees meer

Meer waarde uit bestaand meubilair

Meer waarde uit bestaand meubilair

maandag 9 november

Grote organisaties beschikken over een portefeuille van duizenden meubels, verspreid over meerdere gebouwen en locaties. ...

Lees meer

'Begin bij de basis'

'Begin bij de basis'

donderdag 5 november

Vastgoed efficiënter maken zonder dat de werkervaring eronder lijdt? Grote organisaties staan voor een dubbele opgave: ...

Lees meer

Een waardevolle werkomgeving begint niet bij vierkante meters

Een waardevolle werkomgeving begint niet bij vierkante meters

woensdag 4 november

Een werkomgeving kan er prachtig uitzien en toch niet goed werken. De informele ontmoetingsplek klopt op papier, maar blijft ...

Lees meer

Het ongeplande succes van samenwerken

Het ongeplande succes van samenwerken

dinsdag 3 november

Herken jij dit ook? Je loopt langs collega’s, hoort een vraag en blijft hangen om dat je toevallig het antwoord weet. ...

Lees meer

Ergonomische oplossingen als onderdeel van het interieurontwerp

Ergonomische oplossingen als onderdeel van het interieurontwerp

maandag 2 november

Fellowes Contract Interiors ondersteunt organisaties en partners door heel Europa bij het realiseren van toekomstgerichte ...

Lees meer

Zelfs de kleinste verandering heeft een positief effect

Zelfs de kleinste verandering heeft een positief effect

maandag 2 november

‘Hoe kunnen we als organisatie duurzamer worden?’ Een vraag die organisaties zichzelf vaak terecht stellen. ...

Lees meer

Impact maken begint bij mensen

Impact maken begint bij mensen

donderdag 29 oktober

Afgelopen jaar merkten we tijdens een aantal aanbestedingen iets opvallends. Opdrachtgevers vroegen steeds vaker naar certificeringen ...

Lees meer

SWP op Locatie: Schiphol Group

SWP op Locatie: Schiphol Group

donderdag 29 oktober

Op woensdag 25 november is het netwerk van Smart WorkPlace van harte welkom bij Schiphol Group. Centraal staat de werkomgeving ...

Lees meer

Geluid draagt bij aan een prettige werkomgeving

Geluid draagt bij aan een prettige werkomgeving

woensdag 28 oktober

Een prettige werkomgeving draait niet alleen om licht en temperatuur, maar ook om geluid. Audio over IP maakt het mogelijk ...

Lees meer

Genomineerden bekend voor CBRE Sustainability Award 2026

Genomineerden bekend voor CBRE Sustainability Award 2026

dinsdag 27 oktober

De vijf genomineerden zijn bekendgemaakt voor de CBRE Sustainability Award 2026. Deze award heeft als doel om inspiratie ...

Lees meer

Terug naar boven