Van CO2-routekaart naar dagelijkse praktijk
Veel zorgorganisaties weten dat duurzaamheid belangrijk is. De Green Deal Duurzame Zorg is ondertekend, de CO2-routekaart ligt klaar. Maar hoe maak je duurzaamheid onderdeel van je dagelijkse praktijk? Hoe voldoe je aan de regelgeving? En wat krijgt prioriteit? Voor organisaties die naast hun primaire zorgtaak ook duurzaamheid moeten oppakken, zijn dit lastige vragen.
Charlotte Rosenkötter, duurzaamheidsadviseur bij Draaijer, gelooft dat duurzaamheid geen losse toevoeging mag zijn. “Het hoort thuis in je strategische keuzes.” Bij het medisch centrum Saxenburgh vertelt Rosenkötter hoe dat in de praktijk werkt.
Vastgoed en verduurzaming in één agenda
“Ik bekijk de toekomst van het vastgoed van Saxenburgh vanuit twee invalshoeken. Het Strategische Huisvestingsplan toetst of de gebouwen nog aansluiten bij de veranderende zorgvraag. De CO2-routekaart laat zien welke investeringen op gebouwniveau nodig zijn om de klimaatdoelen van 2030 en 2050 te halen,” vertelt Rosenkötter.
“Vervolgens leg ik beide sporen over elkaar heen. Dan wordt duidelijk waar de kansen liggen en waar actie nodig is. Om dat tastbaar te maken, gebruik ik het stoplichtmodel. Daarmee krijgen gebouwen een kleur op basis van urgentie:
- rood is voor gebouwen die functioneel niet meer voldoen én grootschalig verduurzaamd moeten worden;
- oranje voor gebouwen die functioneel voldoen en op een natuurlijk moment verduurzaamd kunnen worden;
- groen voor gebouwen die functioneel én duurzaam op orde zijn.”
Projecten integraal benaderen
“Bij Saxenburgh kwamen vier gebouwen in de rode categorie,” gaat Rosenkötter verder. “Ze sluiten niet (meer) aan op de toekomstige zorgvraag én moeten op korte termijn ingrijpend worden verduurzaamd. Ik toets stap voor stap: is het gebouw geschikt te maken voor de toekomstige gebruiker? En kan het zo worden gerenoveerd dat het voldoet aan de klimaatdoelen van 2030 en 2050?”
Voor één gebouw was het antwoord op beide vragen ‘nee’. Voor dit pand stelt Saxenburgh nu een businesscase voor nieuwbouw op en is het programma van eisen (PvE) gestart. De overige gebouwen worden integraal benaderd, zowel voor de toekomstige gebruiker als voor de klimaatdoelen. Deze projecten voert Saxenburgh gefaseerd uit.
Borgen in het dagelijks werk
Waar de rode categorie draait om grote projecten, gaat het bij oranje om iets anders: duurzaamheid structureel verankeren in de dagelijkse praktijk. De centrale vraag: hoe maken we duurzaamheid een vanzelfsprekend onderdeel van onze werkwijze?
Rosenkötter: “De eerste stap is de gegevens uit de CO2-routekaart integreren in het (D)MJOP: het (Duurzaam) Meerjarenonderhoudsplan. Dit is de leidraad voor het beheer en behoud van het vastgoed. Daarnaast vorm ik een projectgroep met alle relevante expertise: vastgoedmedewerkers van Saxenburgh, een technisch specialist duurzaamheid en ikzelf als verbinder. Elk kwartaal bespreken we de lopende projecten en onderhoudsplannen en bekijken we wat op het gebied van duurzaamheid logisch meegenomen kan worden. Zo verschuift duurzaamheid van los agendapunt naar geïntegreerd onderdeel van het proces.”
De projectgroep komt de komende jaren regelmatig samen. Bij iedere verbouwing of aanpassing stelt de groep dezelfde vragen: sluit dit aan bij de routekaart? Is dit het juiste moment? Kunnen we het slim combineren? Ook in het reguliere onderhoud ontstaan natuurlijke momenten. “Denk aan zonnepanelen op een dag die binnen vijf jaar vervangen moeten worden. Dan haal je die dak vervanging naar voren en voorkom je dubbelwerk.”
Grip op vastgoed én duurzaamheid
Saxenburgh heeft nu volledig overzicht en controle over haar vastgoedportefeuille. “Duurzaamheid is geen losse ambitie meer, maar verankerd in het proces. De vastgoedmedewerkers spelen daarin de hoofdrol. Zij bouwen kennis op en nemen duurzaamheid bij elk nieuw project vanzelfsprekend mee. Zo groeit het vastgoed mee met de organisatie. Verduurzaming wordt zo geen project, maar een manier van werken,” sluit Rosenkötter af.
