Ketensamenwerking in circulariteit
'Samenwerking' lijkt het sleutelwoord te zijn bij circulair beheer en onderhoud. Bart Breedijk sprak tijdens de Round Table over zijn inzichten vanuit Heijmans.
Bart Breedijk is programmamanager duurzame huisvesting bij Heijmans en gaf tijdens de introductie een presentatie over circulair beheer & onderhoud.
Invloed van data
Daarna buigen de deelnemers zich over de eerste stelling: de invloed van data is beperkt, uiteindelijk gaat het om gedrag en de intrinsieke motivatie om circulair te handelen. Bart Breedijk, Joris van Eijkeren en Jurgen Dorrestein vertellen hoe Heijmans bezig is met circulariteit. Bart begint: Verder hebben we wel in ons basisprogramma van eisen voor nieuwbouw- en renovatietrajecten staan dat we circulariteit willen opnemen in de plannen. De bewustwording is er dus wel, de concrete uitvoering nog niet. In die zin staan we nog aan het begin. “Bij duurzaamheid neem ik klanten mee in de materialen- en energietransitie, maar ook in de belevingstransitie waar we met zijn allen naartoe gaan. Verder ontwikkel ik proposities rond circulair beheer en onderhoud.”
Kleine stappen
Een hot item zijn de prullenbakjes op kantoor. Ze weghalen en verderop allerlei bakken neerzetten om afval te scheiden. Daar was op de universiteit eerst weerstand tegen, maar na twee weken was het stof neergedaald en was iedereen eraan gewend.
Bart beaamt dat: “Doelstellingen moeten ook op dat niveau gedragen worden.” Bart haalt een gesprek aan wat hij onlangs over dit onderwerp had met een groot pensioenfonds. “Zij zijn bezig CO2-compensatie door te berekenen aan de afdelingen. Een ander voorbeeld is een zuivelproducent. Zij hanteren een model waarbij ze de CO2-last doorberekenen aan de gebruiker.” Bart haakt daarmee aan op de woorden van Johan: “Als je het niet uit overtuiging wilt doen moet je maar de portemonnee trekken. Waardoor het budget van je afdeling daalt. Bart haalt het voorbeeld van Aegon aan: “Zij zitten erg op de CO2-reductie. Hen sprak circulair beheer en onderhoud aan: niet vanwege de kosten, maar omdat het minder CO2 kost. Dat helpt om circulariteit in de genen van hun organisatie te krijgen en ervoor te zorgen dat ze openstaan voor andere oplossingen.”
Ketensamenwerking
Volgens Bart kijken we bij ketensamenwerking momenteel nog erg verticaal naar de keten: opdrachtgever-toeleverancier-grondstoffenleverancier. Hij pleit om ook horizontaal te kijken: “Neem bij opdrachtgeverschap bijvoorbeeld de samenwerkende universiteiten. Het helpt als die meer samenwerken, want we hebben marktmacht nodig. Infrastructuur is een mooi voorbeeld. Daar is een enorme versnelling in circulariteit gekomen omdat Rijkswaterstaat als grootste opdrachtgever zegt: als je niet circulair werkt en LCA’s hanteert, mag je niet leveren."
Bart: “Daarin zou het helpen als de overheid met al haar aanbestedingsplichtige diensten en miljardenbudgetten eensgezind een lijn neerzet. ” Bart noemt in die context een belangrijke marktinfluencer, het Rijksvastgoedbedrijf: “Vanaf 1 januari 2023 zijn al hun aanbestedingen circulair. Dat doen ze in drie stappen. Eerst de basis, zodat de markt mee kan komen. Vervolgens pilotprojecten. En tenslotte de koplopers. Aanbestedende diensten van opdrachtgevers die zaken willen uitproberen.”
Bart is optimistisch: “Vanwege Europese wetgeving moeten financiële instellingen steeds meer gaan rapporteren op milieu-impact. Dat houdt in dat accountants verifieerbare cijfers willen hebben. De financiële instellingen drukken die verplichting weer door naar hun klanten, die hun CO2-footprint moeten gaan aantonen. Bij de GPR wordt daarnaast steeds meer gekeken naar materialen. Je ziet dat daar nu ook embodied carbon een steeds belangrijkere rol gaat spelen. Uiteindelijk krijg je straks bij een gebouw niet alleen een rekening voor de grondstoffen, maar ook voor de CO2. Dat duurt overigens nog wel vijf tot zes jaar, verwacht ik.”
