Beslist de rechter nu ook over onze kantoordagen?
We leven met elkaar in een nogal roerige tijd. Met tal van geschillen op bestuurlijk, politiek en maatschappelijk vlak – ik hoef hier denk ik niet over uit te weiden. De rechterlijke macht heeft er zogezegd de handen vol aan. En pardoes staat het vakgebied van de werkomgeving deze maand oktober dan opeens ook in de juridische spotlights. Of in straattaal: staat de wereld van de werkomgeving voor het ‘hekkie’.
Tekst: Wim Kooyman
Nu moet de rechter zich buigen over de vraag hoeveel dagen we op kantoor zijn. Zijn we als facility- en workplace-branche werkelijk op het punt beland dat we niet meer in staat zijn onze werkomgeving zelf te organiseren en niet meer de mensen weten te verleiden naar kantoor te komen?
Eerst was daar ABN AMRO met het bericht dat het wil dat medewerkers gemiddeld minstens vijftig procent van hun werktijd op kantoor zijn. Een onderwerp dat meespeelde in de vastgelopen cao-onderhandelingen aan het begin van de maand. Even later stonden Booking.com en de eigen ondernemingsraad bij de rechtbank tegenover elkaar. Inzet is dat de ondernemingsraad zich verzet tegen de door Booking.com opgelegde verplichting om drie dagen per week het werk vanuit kantoor te verrichten.
Deze twee voorbeelden zijn op zich niet zo verrassend natuurlijk. Het was meer wachten tot het moment dat deze zich zouden aandienen. Want het vinden van de balans tussen kantoor en thuiswerken is sinds corona-periode een dagelijks gespreksonderwerp bij werkgevers. Dat het dan gelijk om twee nogal grote organisaties gaat maakt het zeker spraakmakend.
Verleiding
Persoonlijk ben ik tamelijk allergisch voor regeltjes en voorwaarden en heb niet zoveel met de genoemde acties zoals hiervoor beschreven. Veel meer geloof ik in de verleiding die een werkgever kan oproepen door een werkomgeving te organiseren waardoor verbondenheid wordt gestimuleerd. Oftewel dat medewerkers niet weten hoe snel ze naar kantoor willen gaan omdat het daar zoveel fijner is dan thuis of waar dan ook.
Interessant in dit verband is een publicatie van O&P Rijk op 7 oktober jl. In het artikel ‘Thuiswerken: wat werkt voor jouw team?’ gaat het om een geheel andere benadering. Niet de vraag ‘hoeveel dagen iedereen op kantoor’ staat centraal, maar wat heeft een team nodig om goed te kunnen samenwerken. Dan gaat het om vertrouwen, contact en duidelijke afspraken. Daar trapt de rijksoverheid toch even uit een geheel ander vaatje.
Stelling
Ik wil de markt van de werkomgeving wel een prikkelende stelling voorleggen: het kantoor is geen aanwezigheidsplicht, maar een belofte. De belofte dat mensen er beter kunnen samenwerken, elkaar ontmoeten, kennis delen en zich verbonden voelen met hun organisatie. Daarmee wil ik de discussie rondom ABN AMRO en Booking.com verbinden aan drie belangrijke vragen voor de sector:
1) Ontwerp: Hoe ziet een werkomgeving eruit die mensen daadwerkelijk naar kantoor trekt?
2) Leiderschap: Hoe stuur je op samenwerking in plaats van alleen op aanwezigheid?
3) Data: Hoe bewijs je dat een werkomgeving bijdraagt aan betere prestaties en meer werkgeluk?
Boeiend vind ik altijd de hoek waar we mogelijke oplossingen kunnen vinden. Ik heb zelf altijd een grote voorkeur om mijn oor te luister te leggen bij de markt. Wat vertellen de mensen? Wat zijn hun voorkeuren? Wanneer je goed luistert en zelf niet te veel het woord wil hebben, kun je waardevolle inzichten krijgen. Ook goed om je heen kijken kan helpen. Een rake observatie kan plotsklaps een oplossing bieden. De internationale vakbeurs ORGATEC Cologne wordt van 27 tot en met 30 oktober in Keulen gehouden en heeft als thema ‘From rooms to relationships: designing spaces in an ever-changing world”. Wat heet timing?
Het ontwerpen van werk- en projectomgevingen staat voor nieuwe uitdagingen. Digitalisering, hybride modellen, duurzaamheid en de toenemende behoefte aan samenwerking, veranderen hoe we ruimtes begrijpen en creëren. Tegelijkertijd evolueert onze wereld sneller dan ooit en moeten ruimtes waar mensen werken daarin meegroeien. Al deze ontwikkelingen en vraagstukken hieromtrent komen overigens uitvoerig voorbij in de BNW Index 2026.
Facility & WorkPlace Xperience
De actuele ontwikkelingen in oktober staan niet op zich. Mijn mening is dat de discussie niet uitsluitend kan gaan over hoeveel dagen mensen op kantoor moeten zijn, maar juist moet gaan over de kernwaarde die de werkomgeving toevoegt. Dat wordt ook een belangrijk thema tijdens de Facility & WorkPlace Xperience op 21 en 22 april 2027: hoe vertaal je deze inzichten naar concrete keuzes in huisvesting, facility management, dienstverlening en technologie? Wie daar een inhoudelijk waardevolle reactie op heeft, nodig ik graag uit deze naar mij te mailen op [email protected]
