Eleminair: gezonde lucht in de lift
De COVID 19-pandemie maakt duidelijk dat liften in gebouwen bij uitstek verzamelplaatsen zijn van ongezonde lucht en is personentransport via liften een bottleneck geworden. Daarom ontwikkelde ingenieursbureau ABT Eleminair.
Het Eleminair-luchtbehandelingssysteem, door ABT ontwikkeld samen met Interland Techniek, zorgt ervoor dat de gebruikers in de lift altijd schone, virusvrije lucht inademen. Daarmee maakt het een normale bezetting in bestaande liften weer mogelijk.
Eleminair werkt als volgt. Via een diffuserend plafond met daarin een HEPA-filter wordt constant schone lucht met een snelheid van 0,3 m/s in de bovenste zone van de liftruimte aangevoerd. Deze zone is de ademhoogte van de liftpassagiers. Het in de liftcabine gerealiseerde circulatievoud (het aantal maal per uur dat de lucht in de cabine ververst wordt) is meer dan 300. Door de constante toevoer van lucht wordt de uitgeademde lucht van de gebruikers naar het onderste deel van de lift gedrukt. Daar wordt de lucht net boven de vloer afgezogen en via een transportkanaal weer naar het HEPA-filter geleid. Dit absoluutfilter filtert de eventueel aanwezige verontreinigingen, waaronder virusdeeltjes, uit de lucht. De schone lucht wordt vervolgens weer teruggebracht in de lift en de cirkel is rond.
Het principe van het Eleminair-systeem is gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek naar de verspreiding van virusdeeltjes via de lucht. Niet alleen wordt de lucht gereinigd, maar ook wordt door de luchtstroming vanuit het plafond voorkomen dat grotere druppels (droplets) en minuscule druppeltjes (aerosolen) van mens op mens worden overgedragen. Ad van der Aa, adviseur bij ABT, en bedenker van het systeem: “Uitgebreide testen bewijzen dat de liftpassagiers op deze manier altijd verse en schone lucht kunnen inademen, ook als zij dichter op elkaar staan dan 1,5 m. Ons concept van een unidirectioneel downflowsysteem in liften, is nieuw. De gebruikte techniek is in deze vorm niet eerder bedacht en toegepast. Als ABT hebben wij er eind augustus octrooi op aangevraagd.”
De verschillende Eleminair-versies werden door middel van luchtstromings-metingen uitgebreid getest bij HC Groep in Waalwijk. Vervolgens heeft Prof. Dr. Daniel Bonn van het Institute of Physics van de Universiteit van Amsterdam in november onderzoek gedaan naar het gedrag van aerosolen in een testopstelling. De conclusie van Professor Bonn over het Eleminair-systeem is duidelijk: “Het luchtbehandelingssysteem verkleint de kans op coronabesmetting door aerosolen zeer aanzienlijk.”
Eleminair is een gesloten circuit, een zelfstandig werkend systeem in het inwendige van de liftcabine dat op maat wordt gemaakt op basis van de cabineafmetingen. Zo zijn er geen ingrepen aan de kooiconstructie nodig en hoeft de lift niet opnieuw te worden gekeurd. Directieleden Peter van der Velde en Sander van den Hoven van Interland Techniek: “De productie van de elementen kunnen we snel en op maat realiseren. De platte constructie is eenvoudig modulair te plaatsen in bestaande liften en neemt weinig ruimte in beslag, zo’n 8 centimeter wandruimte en 12 centimeter plafondruimte. In het plafond zit ook de verlichting. Het element is robuust en gemaakt van dungewalst RVS. Sensoren registreren de aanwezigheid van personen in de liftkooi en schakelen het systeem in werking. Daarnaast bewaakt het systeem de goede en veilige werking en geeft een melding bij storing of uitval. De werking kan daarnaast ook op afstand worden gemonitord. De kwaliteit zal worden geborgd volgens een BRL-certificering. De bedoeling is dan ook dat het systeem zal worden geleverd onder een KOMO-innovatiecertificaat.” Van der Velde en Van den Hoven verwachten dat de kwaliteit van de binnenlucht hoog op de agenda zal blijven staan. “Met Eleminair kunnen liften in kantoren, wooncomplexen, ziekenhuizen en andere utilitaire gebouwen weer op de gewone manier gebruikt worden. En zorgen gebouweigenaren door het systeem te installeren voor waardebehoud van hun vastgoed.”
De Eleminair won op 28 januari zowel de juryprijs als de publieksprijs bij de jaarlijkse innovatieprijs De Vernufteling. Deze prijs wordt uitgereikt door Koninklijke NLingenieurs.
