Whitepaper: Het inclusieve kantoor
SWP-expert Jan Gerard Hoendervanger is al sinds de jaren negentig betrokken bij vernieuwingen in de werkomgeving en manieren van werken. In zijn nieuwste whitepaper bespreekt hij het inclusieve kantoor. Een belangrijke nieuwe opgave voor ons vakgebied.
Je kent het fenomeen vast wel: als je je op iets focust, zie je het ineens overal en leer je er steeds meer over. Ik heb dat met individuele verschillen in werkbehoeften. In mijn promotieonderzoek naar activity-based working vond ik in totaal 11 verschilfactoren, deels werkgebonden en deels persoonsgebonden. Op basis van een literatuurstudie die ik mocht uitvoeren voor de Europese Commissie kon ik daar, in de bredere context van blended working c.q. hybride werken, nog eens 23 verschilfactoren aan toevoegen. En als we blijven zoeken, vinden we ongetwijfeld nog meer relevante verschillen. Van culturele achtergrond tot behoefte aan privacy, van taakdiversiteit tot neurodiversiteit, van woon-werk afstand tot … etcetera. Het aantal dimensies is te groot om te kunnen vatten in een set van persona’s of te plotten in een spinnenweb diagram.
De werkomgeving als eenheid
Dat de diversiteit aan behoeften in het werk steeds meer wordt onderzocht en onderkend, vind ik winst. Belangrijker nog, is de ruimte die er in de praktijk steeds meer komt om het werk op verschillende manieren te kunnen en mogen uitvoeren. Maar wat betekent dit voor de werkomgeving van een organisatie? Een grote diversiteit aan (ook nog eens dynamische) behoeften is voor de workplace manager een lastig gegeven. Als je naar alle verschilfactoren kijkt, is duidelijk dat het om veel meer gaat dan alleen goede rolstoeltoegankelijkheid, een kolfkamer en hier en daar een aangepaste stoel. Terwijl de werkomgeving juist ook een eenheid moet zijn, een samenhangend geheel dat past bij de organisatie en liefst een flink aantal jaren meegaat.
Diversiteit als vertrekpunt
Toch moeten we volgens mij af van de gangbare one-size-fits-all benadering, waarin we zoeken naar de grootste gemeente deler in het spectrum van behoeften. We moeten diversiteit als vertrekpunt nemen, in plaats van als iets wat we proberen te tackelen binnen de marges van een uniform concept. Het werven, binden en effectief laten samenwerken van een diverse groep mensen is namelijk een strategische uitdaging voor steeds meer organisaties. We zien de aandacht voor het thema inclusiviteit sterk groeien, ook bij Smart WorkPlace. Geen wonder, want de werkomgeving is dé plek waar je mensen met verschillende profielen en werkstijlen samen wilt brengen – die ontmoetingen zijn essentieel voor het ontwikkelen van een inclusieve werkcultuur. Omgekeerd werpt een niet-inclusieve werkomgeving drempels op, waardoor een deel van de medewerkers zoveel mogelijk thuis of ergens anders zal gaan werken, nu die mogelijkheden verruimd en ontdekt zijn. Dit mechanisme kwam pijnlijk duidelijk naar voren in een Amerikaans onderzoek: tegenover 21% van de witte respondenten gaf slechts 3% van de zwarte respondenten aan weer volledig op kantoor te willen werken na de coronapandemie. Dat álle medewerkers zich – ondanks hun uiteenlopende behoeften – welkom en gefaciliteerd voelen op kantoor, is in mijn ogen van een ‘nice-to-have’ veranderd in een keiharde ‘must-have’.
Maar hoe dan?!, hoor ik je denken. Ik ga niet beweren dat het een eenvoudige opgave is en denk ook dat we de komende jaren nog veel moeten ontdekken. Maar de kennis die al voorhanden is, geeft wel aan in welke richting we het moeten zoeken: meer inzicht in behoeften, een bredere mix van werk- en overlegplekken, en een inclusieve werkcultuur. Een integrale benadering van workplace management, met inbreng vanuit HR, FM/Huisvesting en ICT, is daarbij cruciaal. Via deze whitepaper deel ik graag mijn inzichten en ideeën. In de hoop dat we als workplace professionals de inclusiviteitshandschoen serieus gaan oppakken – concepten ontwikkelen, dingen uitproberen, en opgedane kennis met elkaar delen.
Vind de whitepaper en aanverwant leesvoer op mijn website: https://jghadvies.nl/#leesvoer
Auteur: Jan Gerard Hoendervanger
