Meer zeggenschap over werktijden geeft betere aansluiting bij thuissituatie
Door thuiswerken groeit de zeggenschap over werktijden. Daardoor kunnen werknemers hun werk gemakkelijker laten aansluiten bij hun thuissituatie. Dat is de conclusie van SCP-onderzoek naar thuiswerken vóór en in coronatijd.
Onderzoeksvragen
In het rapport ‘Thuis of terug naar kantoor; Plus- en minpunten van thuiswerken voor het welbevinden van werknemers’ van het Sociaal en Cultureel Planbureau staan de vier volgende onderzoeksvragen centraal:
- Wat is er uit eerder onderzoek bekend over de gevolgen van thuiswerken voor autonomie, overwerk, werk-privébalans en contacten met collega’s?
- Wat was de thuiswerksituatie tijdens de coronapandemie? Hoeveel verplichting ervoeren mensen om thuis te werken? Hoe zag hun werkruimte thuis eruit?
- Wat waren de gevolgen van thuiswerken tijdens de coronapandemie voor autonomie, overwerk, werk-privébalans en contacten met collega’s? In hoeverre waren die anders dan in de jaren ervoor?
- Wat waren de gevolgen van thuiswerken tijdens de coronapandemie voor het algehele welbevinden van mensen en in hoeverre waren die anders dan in de jaren ervoor? Welk deel van de werknemers vond het verplichte thuiswerken erg belastend en wie zijn dat?
Uitkomsten
De voornaamste uitkomsten van het rapport zijn:
- Meeste thuiswerkers kunnen thuis ongestoord werken, lastiger voor vrouwen met jonge kinderen
- Zowel thuiswerken in als vóór coronatijd beïnvloeden levenstevredenheid niet
- Pluspunten van thuiswerken in en vóór de coronapandemie eveneens dezelfde
- Bij thuiswerken in najaar 2020 groeide de zeggenschap over werktijden zelfs wat sterker en verbeterde de werk-privébalans iets meer
- Werk-privébalans van vrouwen met jonge kinderen verbeterde niet, ook niet bij thuiswerken vóór coronapandemie
- Minpunt van meer overuren ontbrak bij thuiswerken in coronapandemie, wel aanwezig in de jaren ervoor
- Gemis aan contacten met collega’s vermoedelijk groter bij thuiswerken in coronapandemie
- Beperkt deel werknemers had grote problemen met verplicht thuiswerken
Aandachtspunten
Het rapport geeft ook aandachtspunten voor beleid:
Aandachtspunt bij thuiswerken als coronamaatregel
- Maatwerk voor werknemers die verplicht thuiswerken erg zwaar valt
Aandachtspunten bij goede balans tussen thuis en op locatie werken na einde van de coronamaatregelen (hybride werken)
- Geef werknemers voldoende keuzemogelijkheden bij hybride werken na afloop van de coronamaatregelen
- Behoud de grotere zeggenschap over de werktijden bij thuiswerken want dit is een belangrijk pluspunt voor werknemers
- Hou in de gaten of de onderlinge steun van collega’s hoog blijft bij hybride werken en zorg ervoor dat leren van elkaar voldoende mogelijk blijft
- Hou er rekening mee dat werknemers minder gaan thuiswerken dan ze nu aangeven te willen doen, zelfs bij voldoende keuzemogelijkheden
- Hou er rekening mee dat thuiswerken de arbeidsdeelname van vrouwen niet of slechts beperkt vergroot
- Hou er rekening mee dat de voordelen voor het milieu kleiner uitvallen dan op basis van de voorkeuren van werknemers is te verwachten
