Facilitaire organisaties zijn onvoldoende voorbereid op de volgende crisis

• nieuws

Nederlandse organisaties lopen onnodige risico’s doordat ze onvoldoende voorbereid zijn op de ingrijpende veranderingen die onze wereld raken. Dat stelt Natalie Hofman, directeur van HEYDAY Interim en voormalig voorzitter van FMN. 

In een scherpe oproep aan de facilitaire sector wijst zij op de groeiende kwetsbaarheid van organisaties bij klimaatverandering, cyberaanvallen, migratievraagstukken en nieuwe gezondheidscrises. “De wereld verandert sneller dan veel organisaties aankunnen. De facilitaire discipline moet een actievere rol pakken in risicobeheersing en scenario-denken,” stelt Hofman.

Klimaatverandering raakt de werkvloer direct

De gevolgen van extremer weer zijn steeds vaker merkbaar in en rond kantoren. Volgens het KNMI wordt Nederland de komende decennia warmer, droger én natter met grotere extremen in kortere tijd. “Meer warmte betekent druk op koeling, bezetting en gezondheid,” aldus Hofman. “Maar ook ongedierteoverlast door droogte en schuilgedrag van dieren in gebouwen is een reëel probleem.” Het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) bevestigt dat meldingen bij langdurige hitte fors toenemen. Ook hevige regenval vormt een risico. De overstromingen in Limburg (2021) tonen aan hoe snel de bereikbaarheid en bedrijfscontinuïteit in gevaar komen. “Liggen er scenario’s klaar voor als medewerkers het gebouw niet kan bereiken of thuis werkt zonder ondersteuning?” vraagt Hofman.

Digitale dreiging vraagt om fysieke voorbereiding

De dreiging van digitale aanvallen is ook structureel, blijkt uit het meest recente Cybersecuritybeeld Nederland van de NCTV. Toch zijn veel organisaties daar onvoldoende op voorbereid. “Onze afhankelijkheid van digitale systemen is extreem: toegang tot documenten, klimaatinstallaties, liften en zelfs telefonie hangt af van digitale verbindingen. We moeten scenario’s hebben voor langdurige uitval,” waarschuwt Hofman. Volgens een rapport van TNO (2024) over cyberweerbaarheid in vitale sectoren is de paraatheid in veel organisaties onder de maat.

Diversiteit vraagt om nieuw facilitair denken

Door geopolitieke spanningen en klimaatverandering is de migratiestroom naar Nederland toegenomen. In 2024 registreerde het CBS opnieuw een stijging in migranteninstroom. Dat vraagt om aanpassingen op de werkvloer. “Facilitaire professionals spelen een cruciale rol in het creëren van een inclusieve en veilige werkomgeving,” stelt Hofman. “Dat geldt zowel voor taal, cultuur en inrichting als voor bewustwording.” Ze wijst ook op de noodzaak om rekening te houden met neurodiversiteit. Onderzoek van onder andere de Universiteit Utrecht toont aan dat veel werkomgevingen overprikkelend zijn voor mensen met autisme. “Wie een prikkelarme omgeving nodig heeft, komt niet tot zijn recht in een druk bedrijfsrestaurant of open kantoor.”

Nieuwe pandemieën zijn een reëel risico

Volgens de WHO en het RIVM blijft de kans op een nieuwe pandemie groot. Toch wordt er weinig structureel geëvalueerd of voorbereid, blijkt uit het FMN Trendrapport 2025. “We hebben tijdens corona waardevolle lessen geleerd, maar die verdwijnen nu weer naar de achtergrond,” zegt Hofman. “De facilitaire discipline moet het voortouw nemen in crisisplanning en veerkracht en de samenwerking opzoeken met andere disciplines in organisaties, zoals HR en ICT. Niet pas als het al te laat is.”

Tijd voor structurele actie 

Hofman roept facilitaire professionals op om strategische risico’s structureel onderdeel te maken van jaarplannen en besluitvorming. Als kennis of capaciteit niet beschikbaar is, zorg dan dat er ondersteuning komt om juist de impact van deze thema’s verder uit te werken. Onder andere HEYDAY Interim kan hierbij helpen. “De wereld verandert. Dat vraagt om leiderschap, visie en een proactieve rol van facility management,” aldus Hofman. “We moeten niet alleen operationeel betrouwbaar zijn, maar ook toekomstbestendig.”