Installatietechnische maatregelen tegen coronabesmetting

 

Installatietechnische maatregelen tegen coronabesmetting

Welke installatietechnische maatregelen helpen wel en welke niet om coronabesmetting tegen te gaan? RCC Koude & Luchtbehandeling zette het met twee experts, Atze Boerstra en Francesco Franchimon, op een rijtje.

Zowel dr. ir. Atze Boerstra, directeur van adviesbureau BBA Binnenmilieu, als dr. ir. Francesco Franchimon, eigenaar van adviesbureau Franchimon ICM, zijn deskundige op het gebied van de verspreiding van het coronavirus in relatie tot ventilatie en luchtbehandeling. En beiden zijn mede-auteurs van de coronarichtlijnen voor klimaatinstallaties, opgesteld door REHVA, de Europese koepelorganisatie van HVAC-verenigingen waar onder andere TVVL bij is aangesloten. 

Over de invloed van luchtvochtigheid op de verspreiding en overleving van influenzavirussen zijn in het verleden verschillende onderzoeksrapporten verschenen. Volgens Boerstra kun je de conclusies uit die oudere onderzoeken echter niet een-op-een vertalen naar het coronavirus. De reden is dat virussen van elkaar verschillen en verschillend reageren op luchtvochtigheid en temperatuur: “Er is nog veel onbekend over het nieuwe virus. Maar uit diverse recente onderzoeken die specifiek op het coronavirus zijn gericht, kan op dit moment eigenlijk alleen met zekerheid worden geconcludeerd dat pas als je heel hoge temperaturen en luchtvochtigheden realiseert er sprake is van een substantiële invloed op de levensvatbaarheid van het virus.”

Volgens Franchimon wordt het coronavirus inactiever bij een relatieve luchtvochtigheid (RV) boven de 70 á 80 procent en bij temperaturen hoger dan ongeveer 30 graden Celsius. “Maar zou je in een gebouw naar een RV van 70 procent of hoger gaan, dan krijg je te maken met comfortklachten en de versterkte groei van andere microbiologische ziekteverwekkers, zoals schimmels. Beide zijn niet gewenst.”

‘Droge lucht is niet gewenst’

Volgens Franchimon blijkt uit een van de onderzoeken dat het coronavirus het meest levensvatbaar blijft bij een relatieve luchtvochtigheid van 50 procent: “Het verschil met 30 procent RV is echter klein. Droge lucht, ruim onder de 30 procent RV, is niet gewenst. Het kan ervoor zorgen dat slijmvliezen uitdrogen, waardoor ze niet goed functioneren. Dat kan negatieve invloed hebben op het afweermechanisme van het lichaam. Dat moet je juist nu natuurlijk zien te voorkomen. Maar over de vraag waar die ondergrens ligt, is veel discussie.”.

Statische schokjes

Naast invloed op de luchtwegen kan droge lucht ’s winters voor statische elektriciteitsproblemen zorgen (hinderlijke schokjes). Dat laatste kan volgens Boerstra beter worden voorkomen door voor goed geleidende vloerbedekking en dito bekleding van stoelen te kiezen, oftewel een aanpak aan de bron.

Hogere luchtvochtigheid in de lente

Franchimon stelt vast dat er veel gebouwen zijn zonder bevochtiging. “Daarin kan het gebeuren dat de vochtigheid op bepaalde dagen in de winter wat te laag is. Maar uitzonderingen daargelaten zal dat, nu we de lente ingaan, minder voorkomen, want de luchtvochtigheid ligt hoger dan in de winter. Ook hoeft de lucht minder te worden verwarmd, waardoor de relatieve vochtigheid in het binnenmilieu minder hard daalt. Dat maakt het bevochtigen van lucht nu sowieso niet nodig.”

Bevochtiging bij bepaalde processen

Ook volgens Boerstra is luchtbevochtiging in bijvoorbeeld kantoren en scholen normaliter niet nodig. “Aangenomen dat er wel maatregelen genomen zijn om de binnenlucht voldoende schoon te houden en er genoeg geventileerd wordt.” Soms vragen bepaalde processen volgens Boerstra wel om een bepaalde (vast) luchtvochtigheid binnen, zoals in drukkerijen, laboratoria of operatiekamers. In die gevallen is bevochtiging onvermijdelijk.

Opvoeren van luchtverversing

Om de verspreiding van het coronavirus in gebouwen tegen te gaan, is het volgens Boerstra zinvol om in plaats van naar luchtvochtigheid naar andere aspecten te kijken. “Er is nog veel onbekend over hoe het huidige coronavirus zich verspreidt in de binnenlucht. Toch kunnen we op basis van wat er wel bekend is – bijvoorbeeld kijkend naar eerdere studies, zoals rond het SARS-virus uit 2002-2003 – stellen dat het opvoeren van de hoeveelheid luchtverversing per persoon heel effectief is. Dat kan direct, door het aanwezige ventilatiesysteem in de hoogste stand te zetten, of indirect, door bezettingsgraden te verlagen. Daarbij worden dus beduidend minder mensen dan normaal in ruimtes toegelaten.”

Stoppen met recirculeren van lucht

Aanvullend zou je, zeker in gebouwen die nu met volle bezetting doordraaien, naar het recirculeren van lucht moeten kijken. “Centrale recirculatiekleppen kunnen het beste tijdelijk worden dichtgezet. Het is belangrijk om te voorkomen dat afgezogen lucht weer opnieuw wordt ingebracht, waardoor het kan gebeuren dat eventueel in het retourkanaal aanwezige coronavirussen opnieuw het pand in komen.”  Volgens Franchimon wordt vooralsnog aangenomen dat corona zich niet via de lucht verspreidt. “Experts kunnen dit echter ook niet uitsluiten. Vandaar dat het stoppen van recirculatie een voorzorgsmaatregel is.”

Warmtewiel kan blijven draaien

Een eventueel aanwezig warmtewiel mag volgens het nieuwste advies van REHVA blijven draaien. Althans, als zeker is dat het warmtewiel in goede staat is, is voorzien in een spoelzone en het drukverschil over het warmtewiel dusdanig is dat dat lekkage van retour- naar toevoerzijde maximaal een paar procent van het retourdebiet bedraagt.

Continu nieuwe inzichten

Franchimon maakt hierbij de toelichting dat uit onderzoek uit de jaren negentig blijkt dat er via een warmtewiel vooral gassen van retourlucht in de toevoerlucht terecht kunnen komen. “Dat geldt in mindere mate voor deeltjes, zoals virussen. Daarop heeft REHVA het advies gebaseerd – in de tweede versie van het REHVA-interimdocument – dat het warmtewiel, mits goed functionerend, mag blijven draaien”, aldus Franchimon. Hij wijst erop dat hij en REHVA continu met nieuwe inzichten worden geconfronteerd. “Dat is logisch in deze tijd met veel onzekerheden. En we kunnen geen uitgebreide laboratorium- of veldonderzoeken doen.”

Alleen voor gebouwen op volle capaciteit

Boerstra wijst er tot slot nog op dat de REHVA-adviezen specifiek zijn bedoeld als tijdelijke maatregelen voor gebouwen die deze lente op volle capaciteit doordraaien. “Stel, je hebt een school die dicht is of een kantoor waarin slechts enkele mensen aanwezig zijn. Dan is het uiteraard niet nodig om de voorzorgsmaatregelen te nemen die we hebben gedefinieerd.”

Delen:

Meer nieuws

25 november SWP op Locatie bij Schiphol Group

25 november SWP op Locatie bij Schiphol Group

donderdag 19 november

Volgende week woensdag, 25 november is het netwerk van Smart WorkPlace welkom bij Schiphol Group. De vraag die deze middag ...

Lees meer

APK van de werkomgeving

APK van de werkomgeving

woensdag 18 november

Veel organisaties hebben de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in hybride werken. Met nieuwe werkplekconcepten, thuiswerkafspraken, ...

Lees meer

Prestatieladder Socialer Ondernemen

Prestatieladder Socialer Ondernemen

dinsdag 17 november

ISS Facility Services Nederland heeft voor de derde keer op rij PSO Trede 3 behaald, het hoogste niveau op de Prestatieladder ...

Lees meer

Regionale aanwezigheid versterken 

Regionale aanwezigheid versterken 

maandag 16 november

Adviesbureau WorkWire versterkt haar aanwezigheid in Limburg en Brabant. Vanuit Venlo wil het bureau haar expertise op het ...

Lees meer

Wat voetbal ons leert over kantoorinrichting

Wat voetbal ons leert over kantoorinrichting

maandag 16 november

Kijk ons Parella-team eensgezind staan, in onze gloednieuwe shirts die we speciaal voor het voetbaltoernooi hebben aangeschaft. ...

Lees meer

Hoe transformeer je de werkomgeving?

Hoe transformeer je de werkomgeving?

donderdag 12 november

In de ‘gouden driehoek’ gaat het om design, werkplekconcept en hospitality. Samen vormen deze drie elementen ...

Lees meer

Een rechter kan mensen naar kantoor sturen, maar niet naar elkaar

Een rechter kan mensen naar kantoor sturen, maar niet naar elkaar

donderdag 12 november

‘Beleid kun je afdwingen, cultuur niet’, zegt Merijn van den Bergh van Rever. Zijn reactie op de Booking.com-uitspraak ...

Lees meer

Het zorgeloze kantoorpand

Het zorgeloze kantoorpand

woensdag 11 november

Een kantoorpand dat zelf nadenkt: het klinkt misschien futuristisch, maar met de huidige gebouwautomatisering is het praktijk. ...

Lees meer

Sacha Brons op plek 1 van de Duurzame 50 - 2026

Sacha Brons op plek 1 van de Duurzame 50 - 2026

dinsdag 10 november

Sacha Brons van Climate Cleanup, Oncra en Building Balance staat als winnaar op nummer 1 van de Duurzame 50. Harwil de ...

Lees meer

Kleine stappen naar een betere werkplek

Kleine stappen naar een betere werkplek

dinsdag 10 november

Je wilt dat mensen prettig kunnen werken op kantoor. Maar waar begin je als er al een inrichting staat en het budget beperkt ...

Lees meer

Meer waarde uit bestaand meubilair

Meer waarde uit bestaand meubilair

maandag 9 november

Grote organisaties beschikken over een portefeuille van duizenden meubels, verspreid over meerdere gebouwen en locaties. ...

Lees meer

'Begin bij de basis'

'Begin bij de basis'

donderdag 5 november

Vastgoed efficiënter maken zonder dat de werkervaring eronder lijdt? Grote organisaties staan voor een dubbele opgave: ...

Lees meer

Een waardevolle werkomgeving begint niet bij vierkante meters

Een waardevolle werkomgeving begint niet bij vierkante meters

woensdag 4 november

Een werkomgeving kan er prachtig uitzien en toch niet goed werken. De informele ontmoetingsplek klopt op papier, maar blijft ...

Lees meer

Het ongeplande succes van samenwerken

Het ongeplande succes van samenwerken

dinsdag 3 november

Herken jij dit ook? Je loopt langs collega’s, hoort een vraag en blijft hangen om dat je toevallig het antwoord weet. ...

Lees meer

Ergonomische oplossingen als onderdeel van het interieurontwerp

Ergonomische oplossingen als onderdeel van het interieurontwerp

maandag 2 november

Fellowes Contract Interiors ondersteunt organisaties en partners door heel Europa bij het realiseren van toekomstgerichte ...

Lees meer

Zelfs de kleinste verandering heeft een positief effect

Zelfs de kleinste verandering heeft een positief effect

maandag 2 november

‘Hoe kunnen we als organisatie duurzamer worden?’ Een vraag die organisaties zichzelf vaak terecht stellen. ...

Lees meer

Impact maken begint bij mensen

Impact maken begint bij mensen

donderdag 29 oktober

Afgelopen jaar merkten we tijdens een aantal aanbestedingen iets opvallends. Opdrachtgevers vroegen steeds vaker naar certificeringen ...

Lees meer

SWP op Locatie: Schiphol Group

SWP op Locatie: Schiphol Group

donderdag 29 oktober

Op woensdag 25 november is het netwerk van Smart WorkPlace van harte welkom bij Schiphol Group. Centraal staat de werkomgeving ...

Lees meer

Geluid draagt bij aan een prettige werkomgeving

Geluid draagt bij aan een prettige werkomgeving

woensdag 28 oktober

Een prettige werkomgeving draait niet alleen om licht en temperatuur, maar ook om geluid. Audio over IP maakt het mogelijk ...

Lees meer

Genomineerden bekend voor CBRE Sustainability Award 2026

Genomineerden bekend voor CBRE Sustainability Award 2026

dinsdag 27 oktober

De vijf genomineerden zijn bekendgemaakt voor de CBRE Sustainability Award 2026. Deze award heeft als doel om inspiratie ...

Lees meer

Terug naar boven