Kijk mij eens even een goede collega zijn!

 

Kijk mij eens even een goede collega zijn!

Hoe voorkom je verantwoordingscultuur tijdens het thuiswerken? Dat legt corporate antropoloog Arne Stoffer van Next Changemakers en de Academie voor Organisatiecultuur uit.

“Sorry ik was even de hond uitlaten”, “Ik ben er zo niet want ik moet echt even een boodschap doen”. Nu veel Nederlanders thuiswerken, zien we elkaar minder. Maar we merken wel de behoefte om collega’s vaker te laten weten wát we doen. Waar komt die verantwoordingsbehoefte vandaan en is dat wel onderdeel van een gezonde werkcultuur? Corporate antropoloog Arne Stoffer denkt met ons mee.

“De veranderingen door corona zorgen voor een situatie die niemand bekend is”, legt Stoffer uit. Hij is corporate antropoloog bij de Academie voor Organisatiecultuur en oprichter van NEXT Changemakers, waar hij organisaties en professionals begeleidt bij transformatieprocessen. “Je voelt de onrust overal. En dat is niet voor niks. In de antropologie spreken we over liminaliteit. De overgangsfase bij verandering, waarin oude vormen en gebruiken al weg zijn, maar er nog niet iets nieuws voor in de plaats is. Die fase leidt bij veel mensen tot psychische en lichamelijke klachten. Helemaal omdat je ook niet weet wanneer ‘het nieuwe’ eindelijk vorm krijgt.”

Verantwoorden naar je baas, of naar je ouders?

In zo’n onbekende situatie schakelen mensen vaak onbewust over op een soort automatische piloot, ook wel scriptmatig gedrag genoemd. Ze grijpen naar gewoontes en gebruiken die ze vroeger als kind hebben aangeleerd of gezien. Stoffer: “Misschien moesten ze als kind vaak uitleggen wat ze gingen doen of was het normaal om altijd even om toestemming te vragen. In dat geval kunnen ze in een onbekende situatie onbewust terugvallen op dit gedrag. Gedrag dat hen ooit hielp om met bepaalde situaties om te gaan, maar nu niet per se helpend is.” Een medewerker met deze neiging kan collega’s het gevoel geven dat jezelf uitleggen de norm is. Individuele coaching kan dan een goede route zijn, vertelt Stoffer. “In gesprek verken je samen waarom en aan wie er eigenlijk toestemming wordt gevraagd – aan je leidinggevende? Of onbewust aan een ouder? – en of dat gedrag eigenlijk wel welkom is in de werksituatie.”

Niet naakt naar een zakelijke afspraak

Cultuur speelt ook een grote rol in of medewerkers veel naar verantwoording neigen in deze onbekende situatie. Misschien heerst er gewenst of ongewenst een sterke controlecultuur in je organisatie, zoals in organisaties waarin collega’s elkaar afrekenen op resultaten. Maar het kan ook gaan om een gebrek aan passende culturele regels. Stoffer: “Dankzij cultuur hoeven we niet elke dag opnieuw honderden kleine keuzes te maken. Dat zorgt ervoor dat we mentaal gezond blijven en hersencapaciteit overhouden om ons leven te leven. Waarschijnlijk overweeg je nooit om niks aan te trekken naar een zakelijke afspraak, maar in Papua Nieuw Guinea zijn er nog steeds mannen die een peniskoker verkiezen boven westerse kleding. Dat wij kleding aantrekken is iets wat inmiddels normaal en natuurlijk voelt, maar geheel cultureel bepaald is. En zo zijn er veel gedragingen op de kantoorvloer waarbij je niet steeds opnieuw hoeft na te denken over wat die betekenen, omdat ze cultureel bepaald zijn.” Stoffer vertelt dat veel van de organisatiecultuur die wás, gestoeld is op fysiek bij elkaar zijn. Op kantoor zie je elkaar aan het werk en als iemand bij zijn laptop wegloopt, weet je: toilet, lunch, even koffie halen of kletsen met een collega. Je denkt in ieder geval niet dat die persoon direct zijn werk verzaakt. Maar thuis is de laptop de vervanger van de fysieke kantoorruimte en kan niet achter je laptop zitten, voelen als afwezig zijn. “Als gebruiken ineens anders worden,” verklaart Stoffer, “is er nieuwe cultuur nodig.”

Zonder nieuwe rituelen, geen passende cultuur

Stoffer klinkt bezorgd en vastberaden als hij benadrukt dat je het eigenlijk niet kunt maken om medewerkers de volledige vrijheid te geven. Geen ‘ze vinden hun weg wel’. “De situatie is al zo stressvol. Je moet expliciet een nieuwe cultuur bouwen en regels met elkaar maken. Afspraken maken over nieuwe rituelen en gedrag. Véél meer dan organisaties nu doen.” Hij noemt een aantal voorbeelden: “Organiseer bijvoorbeeld elke ochtend een check-in, zodat collega’s elkaar zien. Zorg dat nieuwe mensen zich welkom voelen met een vaste mentor, die buiten met ze gaat wandelen. Laat eten bezorgen als je meetings rond lunch hebt die langer dan een uur duren. En spreek met je meest invloedrijke medewerkers af dat ze een meeting om half zes afkappen vanuit de regel dat overwerken niet de norm is. Creëer een nieuwe cultuur die past bij de nieuwe situatie en maak hier afspraken over door deze nieuwe rituelen expliciet te benoemen.”

Nieuwe afspraken als een soort hek om de tuin

“HR is nu een vitaal beroep met een belangrijke rol in de mentale gezondheid van mensen,” pleit Stoffer. “Die professionals kunnen met nieuwe rituelen rust en ritme in de dag brengen. Het voelt misschien tegen intuïtief om mensen niet de volledige vrijheid te geven in deze uitzonderlijke situatie, maar het is echt nodig. Juist als je wil dat je medewerkers meer eigen regie pakken.” Voor die eigen regie heeft Stoffer een mooie metafoor voor, vanuit wetenschappelijke experimenten: “Stel, je wilt dat jonge kinderen meer buitenspelen en de wereld ontdekken. In een tuin zonder hek, is de vrijheid te groot en zijn er te veel keuzes: de kinderen blijven dan dicht bij de deur. Maar als je een hek om de tuin zet neemt de stress af en durven ze in de tuin te spelen en die ruimte te ontdekken. Zonder hek vraag je te veel van je medewerkers in deze spannende tijd. Neem als werkgever verantwoordelijkheid en biedt zekerheid om te voorkomen dat mensen terugvallen op jeugdgedrag dat niet bij de situatie past.”

Delen:

Meer nieuws

25 november SWP op Locatie bij Schiphol Group

25 november SWP op Locatie bij Schiphol Group

donderdag 19 november

Volgende week woensdag, 25 november is het netwerk van Smart WorkPlace welkom bij Schiphol Group. De vraag die deze middag ...

Lees meer

APK van de werkomgeving

APK van de werkomgeving

woensdag 18 november

Veel organisaties hebben de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in hybride werken. Met nieuwe werkplekconcepten, thuiswerkafspraken, ...

Lees meer

Prestatieladder Socialer Ondernemen

Prestatieladder Socialer Ondernemen

dinsdag 17 november

ISS Facility Services Nederland heeft voor de derde keer op rij PSO Trede 3 behaald, het hoogste niveau op de Prestatieladder ...

Lees meer

Regionale aanwezigheid versterken 

Regionale aanwezigheid versterken 

maandag 16 november

Adviesbureau WorkWire versterkt haar aanwezigheid in Limburg en Brabant. Vanuit Venlo wil het bureau haar expertise op het ...

Lees meer

Wat voetbal ons leert over kantoorinrichting

Wat voetbal ons leert over kantoorinrichting

maandag 16 november

Kijk ons Parella-team eensgezind staan, in onze gloednieuwe shirts die we speciaal voor het voetbaltoernooi hebben aangeschaft. ...

Lees meer

Hoe transformeer je de werkomgeving?

Hoe transformeer je de werkomgeving?

donderdag 12 november

In de ‘gouden driehoek’ gaat het om design, werkplekconcept en hospitality. Samen vormen deze drie elementen ...

Lees meer

Een rechter kan mensen naar kantoor sturen, maar niet naar elkaar

Een rechter kan mensen naar kantoor sturen, maar niet naar elkaar

donderdag 12 november

‘Beleid kun je afdwingen, cultuur niet’, zegt Merijn van den Bergh van Rever. Zijn reactie op de Booking.com-uitspraak ...

Lees meer

Het zorgeloze kantoorpand

Het zorgeloze kantoorpand

woensdag 11 november

Een kantoorpand dat zelf nadenkt: het klinkt misschien futuristisch, maar met de huidige gebouwautomatisering is het praktijk. ...

Lees meer

Sacha Brons op plek 1 van de Duurzame 50 - 2026

Sacha Brons op plek 1 van de Duurzame 50 - 2026

dinsdag 10 november

Sacha Brons van Climate Cleanup, Oncra en Building Balance staat als winnaar op nummer 1 van de Duurzame 50. Harwil de ...

Lees meer

Kleine stappen naar een betere werkplek

Kleine stappen naar een betere werkplek

dinsdag 10 november

Je wilt dat mensen prettig kunnen werken op kantoor. Maar waar begin je als er al een inrichting staat en het budget beperkt ...

Lees meer

Meer waarde uit bestaand meubilair

Meer waarde uit bestaand meubilair

maandag 9 november

Grote organisaties beschikken over een portefeuille van duizenden meubels, verspreid over meerdere gebouwen en locaties. ...

Lees meer

'Begin bij de basis'

'Begin bij de basis'

donderdag 5 november

Vastgoed efficiënter maken zonder dat de werkervaring eronder lijdt? Grote organisaties staan voor een dubbele opgave: ...

Lees meer

Een waardevolle werkomgeving begint niet bij vierkante meters

Een waardevolle werkomgeving begint niet bij vierkante meters

woensdag 4 november

Een werkomgeving kan er prachtig uitzien en toch niet goed werken. De informele ontmoetingsplek klopt op papier, maar blijft ...

Lees meer

Het ongeplande succes van samenwerken

Het ongeplande succes van samenwerken

dinsdag 3 november

Herken jij dit ook? Je loopt langs collega’s, hoort een vraag en blijft hangen om dat je toevallig het antwoord weet. ...

Lees meer

Ergonomische oplossingen als onderdeel van het interieurontwerp

Ergonomische oplossingen als onderdeel van het interieurontwerp

maandag 2 november

Fellowes Contract Interiors ondersteunt organisaties en partners door heel Europa bij het realiseren van toekomstgerichte ...

Lees meer

Zelfs de kleinste verandering heeft een positief effect

Zelfs de kleinste verandering heeft een positief effect

maandag 2 november

‘Hoe kunnen we als organisatie duurzamer worden?’ Een vraag die organisaties zichzelf vaak terecht stellen. ...

Lees meer

Impact maken begint bij mensen

Impact maken begint bij mensen

donderdag 29 oktober

Afgelopen jaar merkten we tijdens een aantal aanbestedingen iets opvallends. Opdrachtgevers vroegen steeds vaker naar certificeringen ...

Lees meer

SWP op Locatie: Schiphol Group

SWP op Locatie: Schiphol Group

donderdag 29 oktober

Op woensdag 25 november is het netwerk van Smart WorkPlace van harte welkom bij Schiphol Group. Centraal staat de werkomgeving ...

Lees meer

Geluid draagt bij aan een prettige werkomgeving

Geluid draagt bij aan een prettige werkomgeving

woensdag 28 oktober

Een prettige werkomgeving draait niet alleen om licht en temperatuur, maar ook om geluid. Audio over IP maakt het mogelijk ...

Lees meer

Genomineerden bekend voor CBRE Sustainability Award 2026

Genomineerden bekend voor CBRE Sustainability Award 2026

dinsdag 27 oktober

De vijf genomineerden zijn bekendgemaakt voor de CBRE Sustainability Award 2026. Deze award heeft als doel om inspiratie ...

Lees meer

Terug naar boven