De perceptie veranderen van wat gebouwen zouden moeten zijn
Onlangs bracht de World Green Building Council het Bringing Embodied Carbon Upfront rapport uit. SWP vroeg partners naar het belang van het rapport en de rol van hun bedrijf. In deel 3 Nils Bonder van AM.
Wat is volgens u het belang van het rapport?
“Het Bringing Embodied Carbon Upfront rapport benadrukt het belang van ‘embodied CO2’ als een kwestie die we niet kunnen negeren in de bouwsector. We nemen al grote stappen om CO2-neutrale gebouwen te realiseren, dit betekent dat we de uitstoot aanpakken gedurende de gebruiksfase van een gebouw. CO2-neutrale gebouwen worden veelal gerealiseerd door zeer energie-efficiënt te bouwen en deze gebouwen dan door 100% hernieuwbare energie worden voorzien in energiebehoefte. Daarnaast hebben we de significante CO2-uitstoot van materialen die worden gebruikt om een gebouw gedurende zijn levensduur te bouwen en te onderhouden, dit moet uiteindelijk ook naar ‘zero emission’. Als we onze uitdagende doelstellingen op het gebied van klimaatverandering willen bereiken en de schadelijke effecten willen beperken, moeten we deze CO2-impact over de totale levensduur aanpakken. Dit moet een focus zijn vanaf het allereerste begin van ons ontwerp- en besluitvormingsproces in de gebouwde omgeving. De algemene benadering zal dus moeten wijzigen. Maken we de keuze voor het aanbrengen van kleine optimalisaties nadat we al hebben besloten om iets te bouwen? Of kunnen we beter beginnen met het doel om de laagst mogelijke CO2-uitstoot te produceren om aan de beoogde behoefte te voldoen (of dat nu een school, kantoor, ziekenhuis of een huis is)?”
Wat zijn volgens u de voornaamste uitdagingen die uit het rapport naar voren komen?
“Een van de grootste uitdagingen bij het aanpakken van ‘embodied CO2’ is het stellen van de moeilijkste vraag van allemaal ... moeten we écht iets nieuws bouwen? Gebruik maken van wat we al hebben en het aanpassen aan nieuw gebruik, is in veel omstandigheden het beste alternatief. Dit vereist echter het veranderen van veel percepties van wat gebouwen zouden moeten zijn. Een andere grote uitdaging is dat, om CO2-uitstoot aan te pakken, geen enkele partij/actor in de waardeketen het alleen kan doen. Het moet worden aangestuurd door klanten, worden ingekocht door architecten en aannemers en worden ondersteund en gerealiseerd door de supply chain. We hebben veel nauwere samenwerking in vroegtijdig stadium van projecten nodig, gebaseerd op volledig transparantie. Zo hebben BAM en ABN Amro samengewerkt aan het circulaire paviljoen CIRCL in Amsterdam, hierin zijn duurzame ontwerpkeuzes gemaakt op bv verschillende aspecten (onder meer esthetica, levenscycluskosten, circulariteit/duurzaamheid, technisch en gezondheid). Vanuit al deze perspectieven zijn kringlopen zoveel mogelijk gesloten. Om gebouwen zonder CO2-uitstoot (hele levensduur) te bereiken, moeten we ofwel veel uitstoot van producten en materialen compenseren die inherent een hoge CO2-uitstoot hebben (zoals beton en staal), of we moeten de manier waarop we gebouwen bouwen radicaal heroverwegen … Natuurlijke materialen moeten een veel grotere rol krijgen dan wij momenteel (als industrie) doen. Het aanbod biobased materialen dat in toenemende mate op de markt komt zal ook onze verwachtingen van gebouwen veranderen om nieuwe en verschillende materialen levensvatbaarder te maken. Voor onze traditionele materialen, beton en staal, moeten hun emissiereductietrajecten versnellen om een ​​plaats te krijgen in een ‘zero carbon’ wereld.”
Wat is de rol van jullie bedrijf bij het realiseren van deze uitdagingen?
“Als ontwikkelaar, ontwerper, aannemer en een bedrijf dat gebouwen en infrastructuur onderhoudt, hebben we een belangrijke en uiteenlopende rol te spelen. BAM heeft over al deze disciplines verschillende concepten ontwikkeld voor wonen, mobiliteit, wegen of de kantoren. Een mooi voorbeeld hiervan is het energie neutrale woonconcept ‘Nul-op-de-meter’, dat al uitgebreid in de praktijk is gebracht in Heerhugowaard en Soesterberg. Woningen die net zoveel of zelfs meer energie opwekt dan de bewoners nodig hebben. BAM realiseerde tussen Den Haag en Poeldijk is de N211 als eerste CO2-negatieve weg van Nederland! Deze klimaatvriendelijke aanpak vormt het uitgangspunt voor nieuwe wegonderhoudsprojecten in Zuid-Holland en kan ook voor andere wegen als blauwdruk dienen. Maar ook bouwmaterialen toepassen die minder milieu impact hebben in een project als CIRCL is onderdeel van de weg naar een koolstofarme economie. We zijn actief bezig om koolstofarme of CO2-neutrale oplossingen te ontwikkelen om diensten aan de gebouwde omgeving te leveren, en proberen samen te werken met klanten die onze idealen van een ‘low-carbon’ wereld te delen. BAM gaat het gesprek met opdrachtgevers actief aan over hoe ‘low-carbon’-gebouwen of -infrastructuur kan worden gerealiseerd.”
Nils Bonder is manager Healthy Urban Living bij AM en directeur concernhuisvesting bij BAM. Bij de beantwoording van de vragen heeft Bonder dankbaar gebruik gemaakt van de expertise van Tom Blankendaal, Senior Sustainability Manager bij BAM Advies & Engineering.
Lees hier deel 1, Debby Slofstra van Schneider Electric.
Lees hier deel 2, Geanne van Arkel van Interface.
