Sociaal ondernemen door Gezond Leiderschap
Gezond leiderschap is het startpunt voor een gezonde werkomgeving, zo bleek tijdens de Round Table Human Capital, die Smart Workplace bij Corporate Places in Utrecht organiseerde.
Tekst: Peter Bekkering Foto: Michael Kooren
Maar hoe pak je dat aan? Jack Stuifbergen, eigenaar van facilitair dienstverlener Breedweer hielp de aanwezigen op weg. Hij vertelde hoe hij in 2009 van de nood een deugd maakte toen hij amper aan geschikt schoonmaakpersoneel kon komen. Hij besloot sociaal te ondernemen. Daarbij liep hij echter tegen grenzen aan. In 2015 moest hij concluderen dat zijn primaire doelstelling – iedereen moet zelfstandig zonder een uitkering het minimumloon kunnen verdienen – in de praktijk niet haalbaar bleek. “We zijn facilitair dienstverlener geworden en zijn ons personeel gaan positioneren als facilitair medewerker in plaats van schoonmaker. We stapelden werksoorten waardoor de medewerkers wel aan het vereist aantal uren voor het minimumloon kwamen.”
Missie
Maar niet alleen het karakter van de werkzaamheden veranderde, ook de missie. “We wilden maatschappelijke impact hebben en daarin investeren. Daarom richten wij ons op het inzetten van doelgroepen aan de zijlijn. Onze dienstverlening is het middel.” En daarin gaat hij ver. “Zo gaan we in 2019 glazen wassen met ex-gedetineertden bij alle gerechtsgebouwen in drie provincies. Ze zullen werken in zwart/wit gestreepte kleding.” Met de actie wil hij de dialoog openen: “Er staan nu zoveel mensen aan de zijlijn. Hoe mooi zou het zijn als we ons daarin verdiepen en meer mensen uit deze groep bij corporates aan de slag kunnen. Onze academy, waar we iemand tot MBO-niveau 1 en 2 opleiden, speelt een belangrijke rol in onze filosofie.” Hij noemt enkele ontluisterende cijfers: “Vier op de vijf ex-gedetineerden heeft geen baan. Of neem dove mensen. Daarvan is 70 procent werkeloos. En zo zijn er nog veel meer groepen, waarvan het talent niet wordt benut.”
Maatschappelijke impact
Roelof van der Kooi, hoofd faciltair bedrijf bij het Van Gogh Museum, onderschrijft de woorden van Stuifbergen. “Als museum willen we graag maatschappelijke impact hebben. Maatschappelijk verantwoord ondernemen is dus een belangrijk speerpunt van onze bedrijfsvoering. Daarbij spreek ik liever over inclusiviteit dan over diversiteit en liever over mensen met kansen, kwaliteiten en mogelijkheden dan over mensen met beperkingen. Uiteindelijk heeft iedereen wel beperkingen. Al of niet tijdelijk door omstandigheden.”
Rendement
Sociaal ondernemen kan prima samengaan met rendement voor de opdrachtgever. Stuifbergen laat met een voorbeeld zien hoe investeringen in inclusiviteit aantoonbaar rendement opleveren. “Bij de gemeente Leeuwarden – een opdracht van drie ton – hebben we mensen uit hun eigen kaartenbak ingezet om schoon te maken. Daardoor gaf Leeuwarden € 275.000 minder aan uitkeringen uit. En kostte de schoonmaak netto maar € 25.000. Daarnaast is er op ander gebied ook rendement: door je als betekenisvol te profileren wordt je een aantrekkelijke werkgever voor millennials, die grote waarde hechten aan betekenis. ” Wilfried Polman, manager Business Solutions bij Arrange Integrated, vult aan: “Rendement is voor ons als je het menselijk potentieel benut en werk laat doen waar men gelukkig van wordt. Blije medewerkers zorgen voor blije klanten. Om dit te volgen houden we maandelijks een Happiness Scan onder onze medewerkers, waarbij we verbinding, voldoening, plezier en trots meten en meten we de opdrachtgeverstevredenheid.”
Schaarste
Rik-Jan Modderkolk, international health manager bij PON, wijst erop dat bij zijn bedrijf al langer het uitgangspunt is om iedereen die wil werken ook bij ons een plaats te gunnen, ook al is er soms een afstand tot de arbeidsmarkt. “Zo besteden we bijvoorbeeld al bijna tien jaar veel aandacht aan werk en kanker. Wel merk ik dat de afgelopen twee jaar meer initiatieven ontstaan door schaarste op de arbeidsmarkt en dat er een versnelling komt om ook bij doelgroepen met een afstand tot de arbeidsmarkt te gaan werven. Het is afwachten of deze sociale innovatie overeind blijft als er straks geen schaarste op de arbeidsmarkt meer is.”
Kanteling
Monique van Liebergen, eigenaar van LIKE RIDING A BIKE, is optimistischer: “Er is een kanteling gaande, waarbij meer wordt gekeken naar bredere inzetbaarheid van vrouwen en naar het arbeidspotentieel van inclusieve groepen.” En daarin kunnen ook uitzendbureaus een rol spelen, aldus de deelnemers: zij moeten richting opdrachtgevers niet meer denken in ‘u vraagt wij draaien’, maar moeten hen actief wijzen op unieke groepen met specifieke talenten. Zoals autisten, die kunnen worden ingezet bij camerabeveiliging omdat ze desgewenst urenlang naar camerabeelden kunnen kijken. Stuifbergen: “Je maakt dan van een beperking een talent.”
Bij het inzetten van unieke groepen kan inkoop een belangrijke rol spelen. Zo vraagt de Rijksoverheid tegenwoordig een social return uit van tien in plaats van vijf procent. Daardoor worden de corporates vanzelf geactiveerd. Stuifbergen legt de lat nog hoger. “Wij hebben een social return van 38 procent. Ik zou de grens graag op 30 procent leggen, de score waarmee je volgens Europese normen een ‘social firm’ bent.”
Brede werkomgeving
De deelnemers aan de Ronde Tafel zijn het eens met de stelling dat de werkomgeving de gezondheid van Human Capital bepaalt. Wel tekenen ze allemaal aan ‘werkomgeving’ breed te definiëren. Van der Kooi: “Het gaat om meer dan tafels en stoelen, het gaat ook om de fitheid en motivatie van medewerkers. Over wat je als werkgever te bieden hebt. Over de sfeer op je werk en over goed leiderschap.” Wout-Jan Ykema, directeur van Corporate Places, vult aan: “Werkomgeving is ook medewerkers keuzevrijheid geven. Niet in systemen blijven denken.”
Lees het hele artikel in de papieren editie van Smart WorkPlace Magazine, dat binnenkort verschijnt.
Voor meer informatie:
https://www.social-enterprise.nl/
https://www.pso-nederland.nl/
