Integratie van waarden, behoeften en belangen bij huisvestingsmanagement
In augustus verschijnt de derde druk van het standaardwerk Huisvestingsmanagement: van strategie tot exploitatie. In een artikel in SWP 10 geven de auteurs een voorproefje van enkele highlights.
Een belangrijke rode draad in het boek van Theo van der Voordt, Jan Gerard Hoendervanger en Jaap Wijnja is de breder wordende scope van het vakgebied. De huisvestingsprofessional wordt steeds meer een verbinder die, vanuit een helicopterview, met de juiste kennis en vaardigheden, verschillende invalshoeken verenigt. Hieronder een van de onderwerpen, die het belang van integratie van verschillende waarden, behoeften en belangen onderstrepen.
Organisatiegericht, mensgericht en maatschappelijk verantwoord
Huisvesting is een strategisch bedrijfsmiddel, mede vanwege het kapitaalintensieve karakter en de lange planningshorizon. Goede huisvesting kan een belangrijke bijdrage leveren aan het realiseren van de missie, visie en doelstellingen van een organisatie en het slagen van de organisatiestrategie. Passende huisvesting vraagt om zorgvuldige afstemming op de specifieke behoeften die voortvloeien uit het primaire proces. Dit zien we terug in een veel gebruikte definitie van Corporate Real Estate Management (CREM): “het managen van de vastgoedportefeuille van een onderneming, door de portefeuille en diensten af te stemmen op de primaire bedrijfsprocessen, met het doel maximale toegevoegde waarde te realiseren voor de organisatie en optimaal bij te dragen aan de overall performance van de onderneming”. Voor de dagelijkse gebruikers is naast het uitdragen van organisatiewaarden en effectieve en efficiënte ondersteuning van de activiteiten vooral ook een positieve gebruikerservaring van belang. Dit klinkt duidelijk door in de definitie van Facility Management (FM) volgens NEN -EN -ISO 41011: “FM is een organisatorische functie die mensen, locaties en processen integreert binnen de bebouwde omgeving, met als doel de levenskwaliteit van mensen en de productiviteit van de kerntaken te verbeteren”. In huisvestingsmanagement komen beide vakgebieden samen.
De wensen en behoeften van medewerkers en bezoekers zijn niet altijd gelijk aan de eisen vanuit een organisatieperspectief. Wanneer de organisatie bijvoorbeeld ruimten en werkplekken wil standaardiseren met het oog op flexibiliteit en een uniforme uitstraling, dan kan dit op gespannen voet staan met de psychologische behoefte van de werknemers om een eigen plek te creëren waarmee zij als individu of als groep een eigen identiteit tot uitdrukking kunnen brengen. Als maatregelen te veel indruisen tegen de wensen en voorkeuren van de medewerkers en onvoldoende gecompenseerd worden door keuzes die wél aansluiten bij hun behoeften, dan kan dit een negatief effect hebben op de organisatie, bijvoorbeeld in de vorm van een teruglopende arbeidsproductiviteit, een hoger ziekteverzuim of een groter personeelsverloop. Zeker in deze tijd, met een grote krapte op de arbeidsmarkt, is het inzetten van goede huisvesting als hulpmiddel in het aantrekken en vasthouden van schaars talent (‘war for talent’) belangrijk. Dit vraagt om het vinden van een balans tussen het ondersteunen van organisatiedoelstellingen en het tegemoetkomen aan individuele wensen en behoeften van de medewerkers en bezoekers. Oftewel: organisatiegericht en mensgericht huisvesten zodanig te integreren, dat positieve effecten op de tevredenheid, de gezondheid, de veiligheid en het gedrag van individuele gebruikers direct en indirect ten goede komen aan de organisatie.
Naast organisatiegericht huisvesten en mensgericht huisvesten is er nog een derde perspectief van belang bij professioneel huisvesten: maatschappelijk verantwoord huisvesten. Er is een toenemende druk vanuit verschillende stakeholders om serieus aandacht te besteden aan de maatschappelijke impact van huisvesting. Regels en normen worden aangescherpt ten aanzien van het gebruik van schaarse ruimte, de impact op mensen in de omgeving, reductie van de uitstoot van CO2, stikstof, fijnstof en andere schadelijke stoffen, afremmen of terugdringen van de klimaatverandering, enzovoort. De maatschappelijke impact kan indirect ook bijdragen aan toegevoegde waarde voor de organisatie en aan positieve ervaringen van individuele gebruikers. Ook hier kan echter sprake zijn van onderlinge spanningsvelden. Denk aan beperkingen in het ontwerp bij renovatie van een bestaand gebouw versus extra milieubelasting bij vervangende nieuwbouw. Maatschappelijk verantwoord huisvesten vraagt om een circulaire benadering met een veel bredere kijk en een veel langere horizon dan organisaties en mensen gewoonlijk hanteren vanuit hun eigen doelen en behoeften. Vanuit zijn eigen professionele invalshoek kan de huisvestingsmanager zich inspannen om maatschappelijke doelen te integreren met organisatiedoelen en gebruikersbehoeften. Figuur 1 visualiseert de verschillende manieren waarop huisvesting direct en indirect impact kan hebben.
Benieuwd naar de overige onderwerpen? Lees het complete artikel in Smart WorkPlace Magazine nummer 10 (pagina 74-79). U vindt de digitale versie van de tiende editie in de Kennisbank. Daar vindt u ook de eerste negen edities en de acht e-zines die Smart WorkPlace publiceerde. Wilt u de tiende editie liever in print? Bestel dan hier.
Het boek
ISBN/EAN 9789001299200
E-book ISBN 9789001299217
514 pp.
Verkrijgbaar bij Noordhoff, Groningen
https://www.noordhoff.nl/webshop/product/huisvestingsmanagement-9789001299200
Openingsfoto: Health Hub Roden. Fotocredit: Hans van Dijk.
