Sociaal welzijn op kantoor vraagt om méér dan een goede koffiecorner

4 min

 

Sociaal welzijn op kantoor vraagt om méér dan een goede koffiecorner

Op 4 oktober promoveerde Susanne Colenberg aan de TU Delft op haar studie 'Beyond the coffee corner'. Het proefschrift is zowel theoretisch interessant als relevant voor de praktijk.

Zes studies, elk met een verschillende onderzoekmethode, geven een goed onderbouwd beeld hoe de indeling en inrichting van kantoren kunnen bijdragen aan sociale interactie en verbondenheid.

Het proefschrift focust vooral op de sociale aspecten van welzijn. Hoe gaan mensen met elkaar om? Voelen zij zich thuis in de groep? Hoe kan de fysieke ruimte sociale interactie en verbondenheid ondersteunen? Een belangrijk onderwerp, temeer daar de coronapandemie en veelvuldig thuiswerken heeft onderstreept hoe essentieel sociaal contact is voor ons werk en welbevinden.

Meten van sociaal welzijn

Om meer inzicht te krijgen in wat sociaal welzijn op het werk inhoudt en de rol van het kantoor hierin zijn bestaande interviewdata geanalyseerd over hoe kantoorwerkers hun werkomgeving ervaren. Hieruit komen drie thematische clusters naar voren: 1) behoefte aan sociale interactie, nabijheid, verbondenheid, er bij horen; 2) positieve of negatieve omgevingskenmerken met betrekking tot identiteit, privacy, geluid en drukte; en 3) (territoriaal) gedrag, normen stellen en elkaar corrigeren versus onsociaal gedrag zoals onverschilligheid en polarisatie. Op basis van uitspraken van kantoormedewerkers en bestaande vragenlijsten is een schaal ontwikkeld waarmee je kunt meten welk effect veranderingen in de organisatie of werkomgeving hebben op sociaal welzijn. De schaal telt twee groepen met elk vijf indicatoren: ‘verbondenheid’ (goede en prettige relaties met collega’s, gevoel van saamhorigheid op het werk) en ‘veiligheid’ (de behoefte om geaccepteerd en gerespecteerd te worden).

Aandachtspunten voor workplace managers

Het literatuuronderzoek laat zien dat grote open werkruimten (‘kantoortuinen’) en veel achtergrondgeluid niet bevorderlijk zijn voor sociaal welzijn. Goed licht, planten en persoonlijke invloed op de omgeving hebben een positieve invloed op lichamelijk en psychisch welzijn. “Active design” leidt tot minder aaneengesloten zitten.

Op basis van haar andere studies onderscheidt Colenberg vier typen ontwerpstrategieën: comfort realiseren, gezond gedrag stimuleren, herstel ondersteunen, en sociaal welzijn bevorderen. De ‘comfortstrategie’ heeft betrekking op het verminderen van belasting en gezondheidsrisico's zoals stress door geluid of drukte. De andere drie benaderingen zijn gericht op het bevorderen van welzijn en het floreren van medewerkers door het versterken van hun mentale en fysieke reserves.

Een van de deelstudies laat zien dat kleine, relatief afgezonderde kamers zorgen voor een grotere tevredenheid met privacy en minder hinder van geluid met zich meebrengen dan privacy-schermen rondom het bureau, zachte vloerbedekking en het inperken van vrij zicht op de medewerkers.

Op basis van diepte-interviews met ervaren interieurontwerpers laat Colenberg zien hoe ontwerpers proberen om informele contacten en verbondenheid te stimuleren. Dit heeft een mind-map opgeleverd met doelen en middelen relaties, met als hoofddoelen verbinding (sociale cohesie, teamgeest) en sociale interactie (face-to-face ontmoetingen). Deze zijn uitgewerkt in indicatoren zoals zichtbaarheid, keuzevrijheid en openheid/beslotenheid, en op concreet niveau vertaald in bijvoorbeeld wand- en vloerafwerking en ruimtelijke lay-out. Ontwerpers focussen zich vooral op het stimuleren van toevallige ontmoetingen en het creëren van plekken waar mensen in een informele sfeer bij elkaar kunnen zijn. De oplossing wordt gezocht in aantrekkelijke, ruime, herkenbare en centraal gelegen pauzeruimtes. De verwachting is dat dit bijdraagt aan het gevoel van verbondenheid tussen de mensen die in het kantoor werken. Dit soort plekken is ook bedoeld om groepsidentiteit en een gevoel van geborgenheid uit te stralen. Daarnaast proberen interieurontwerpers door hun ontwerpkeuzes mensen aan te moedigen om informele interacties weg te houden van de werkplekken en zo ongewenste afleiding tegen te gaan. Verbondenheid kan ook gestimuleerd worden door het bieden van groeps-privacy voor persoonlijke gesprekken.

We weten al veel, maar ook nog veel niet

De ideeën en aannames van de ondervraagde ontwerpers klinken plausibel, maar moeten nog getoetst worden aan de daadwerkelijke invloed van kantoorruimten op hoe mensen zich voelen en gedragen in relatie tot anderen, om zo meer “evidence-based” te kunnen ontwerpen. Een andere vraag voor verder onderzoek is wat kantoormedewerkers ervaren als een “sociaal kantoor”. Welke “ontworpen functionaliteiten” beïnvloeden hun beleving en gedrag? Inzicht hierin is zowel van belang voor ontwerpers als voor leidinggevenden en werkplekmanagers die verantwoordelijk zijn voor de inrichting van de werkomgeving. Daarbij gaat het niet alleen goede pauzeruimten, maar ook om een goede balans tussen communicatie/concentratie en open/besloten ruimten, grootte en locatie van plekken, en plekken waar je zowel geconcentreerd kunt werken als kunt ontspannen en collega’s kunt ontmoeten. In combinatie met de vraag naar een optimale balans tussen thuis werken en op kantoor, vanuit het perspectief van de organisatie, teams, individuele medewerkers en de maatschappij, kan de volgende promovendus zich alvast warm lopen.

Sociaal welzijn op kantoor vraagt om méér dan een goede koffiecorner

Lees Beyond the coffee corner -  Workplace design and social well-being hier.


Een uitgebreidere beschouwing over dit proefschrift volgt in Smart Workplace Magazine 12

Delen:
Theo van der Voordt

Theo van der Voordt

Em. Ass. Prof. in Corporate Real Estate Management, TU Delft

Meer nieuws

Stichting Politieveteraan ontvangt winnaarscheque ISS WorkPlace Manager Award 

Stichting Politieveteraan ontvangt winnaarscheque ISS WorkPlace ...

vrijdag 29 augustus

Namens ISS en Maaike van Kats (winnaar WorkPlace Manager 2024) heeft Wim Kooyman op 26 augustus de winnaarscheque van de ...

Lees meer

International Workplace Group opent nieuw HQ-center in Hazeldonk Meer

International Workplace Group opent nieuw HQ-center in Hazeldonk ...

vrijdag 29 augustus

Flexibele werkoplossingen winnen terrein nu hybride werken de norm wordt. IWG speelt hierop in met een nieuwe grenslocatie ...

Lees meer

ISS en SBB versterken samenwerking voor meer stagekansen in facilitaire dienstverlening

ISS en SBB versterken samenwerking voor meer stagekansen in facilitaire ...

donderdag 28 augustus

ISS en de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) bundelen hun krachten om jongeren betere kansen ...

Lees meer

Gen Z helpt oudere collega’s met AI en verhogen productiviteit op de werkvloer

Gen Z helpt oudere collega’s met AI en verhogen productiviteit ...

woensdag 27 augustus

Uit nieuw internationaal onderzoek van International Workplace Group (IWG), bekend van onder meer Spaces en Regus, blijkt ...

Lees meer

5 jaar hybride werken: wat werkt, wat schuurt?

5 jaar hybride werken: wat werkt, wat schuurt?

woensdag 27 augustus

Op woensdag 27 augustus 2025 vindt het jaarlijkse congres van het Center for People and Buildings (CFPB) plaats, ditmaal ...

Lees meer

Minder vierkante meters, meer visie bij VGZ

Minder vierkante meters, meer visie bij VGZ

dinsdag 26 augustus

Wat doe je als je te veel kantoorruimte hebt, maar toch strategisch aanwezig wilt blijven in de regio? Die vraag lag op ...

Lees meer

Jubileum WorkPlace Xperience 2026 in Jaarbeurs Utrecht

Jubileum WorkPlace Xperience 2026 in Jaarbeurs Utrecht

dinsdag 26 augustus

Op 22 en 23 april 2026 vindt de vijfde editie van de WorkPlace Xperience plaats in de Jaarbeurs Utrecht. Deze jubileumeditie ...

Lees meer

Door AI van rapporten naar echte antwoorden

Door AI van rapporten naar echte antwoorden

maandag 25 augustus

Een overvloed aan data betekent nog niet dat de juiste antwoorden eenvoudig te vinden zijn. Met de nieuwe AI-module Deep ...

Lees meer

Nieuwe cijfers CBS: werkenden zitten bijna 9 uur op een dag 

Nieuwe cijfers CBS: werkenden zitten bijna 9 uur op een dag 

vrijdag 22 augustus

In 2025 zaten Nederlandse werknemers gemiddeld 8,8 uur per dag. Dit blijkt uit de nieuwste cijfers van het CBS. Schertsend ...

Lees meer

Lichte ontmoetingsplek in monumentaal ministerie

Lichte ontmoetingsplek in monumentaal ministerie

donderdag 21 augustus

In het Ministerie van Economische Zaken in Den Haag is de orangerie en het Friedhoff-paviljoen nieuw leven ingeblazen. Het ...

Lees meer

Ctalents helpt mensen met autisme aan duurzaam werk

Ctalents helpt mensen met autisme aan duurzaam werk

donderdag 21 augustus

Terwijl honderdduizenden vacatures onvervuld blijven, zit 65% van de mensen met autisme zonder baan. Detacheringsbureau ...

Lees meer

Solved Club 25 belicht toekomst van kantoorhuisvesting

Solved Club 25 belicht toekomst van kantoorhuisvesting

woensdag 20 augustus

Donderdag 18 september 2025 organiseert Solved in Rotterdam de jaarlijkse Solved Club 25, een exclusief evenement voor beslissers ...

Lees meer

Ontdek Campus Day 2025 in Amsterdam

Ontdek Campus Day 2025 in Amsterdam

dinsdag 19 augustus

Op dinsdag 30 september 2025 komt de volgende editie van Campus Day naar Amsterdam, met het actuele thema 'De campus in ...

Lees meer

De top 10 Workation bestemmingen van 2025

De top 10 Workation bestemmingen van 2025

dinsdag 19 augustus

In de derde jaarlijkse Work from Anywhere Barometer heeft International Workplace Group (IWG) Tokyo uitgeroepen tot de beste ...

Lees meer

Van ABW naar Experience Based Working: maak de volgende stap in werkplekconcepten!

Van ABW naar Experience Based Working: maak de volgende stap ...

maandag 18 augustus

Activity Based Working heeft veel organisaties verder gebracht. Tijdens de cursusdag van WorkWire op donderdag 4 september ...

Lees meer

'Focus op impact van werkplekkeuzes'

'Focus op impact van werkplekkeuzes'

donderdag 14 augustus

Per 1 augustus jl. is Rianne Appel-Meulenbroek benoemd tot hoogleraar Corporate Real Estate & Workplace Management aan ...

Lees meer

Grip houden op levensduur en kwaliteit van vastgoed

Grip houden op levensduur en kwaliteit van vastgoed

woensdag 13 augustus

In de praktijk blijven Meerjaren Onderhoudsplanningen (MJOP) steken in een statische lijst. In een webinar ontdek je hoe ...

Lees meer

Interface publiceert Impactrapport: duurzaamheid zonder compromis

Interface publiceert Impactrapport: duurzaamheid zonder compromis

woensdag 13 augustus

Interface, wereldwijd actief in vloeroplossingen, heeft zijn Impactrapport 2024 gepresenteerd. Het rapport laat zien hoe ...

Lees meer

24 september: start cursus Workplace Management bij VGZ

24 september: start cursus Workplace Management bij VGZ

dinsdag 12 augustus

Bij VGZ in Arnhem start op 24 september a.s. de Basiscursus Workplace Management. Hoofddocent Jan Gerard Hoendervanger laat ...

Lees meer

Hoe pak je wellbeing als designprincipe aan?

Hoe pak je wellbeing als designprincipe aan?

dinsdag 12 augustus

Hoe realiseer je werkgeluk op de werkvloer? Een event op 18 september aanstaande brengt je verhelderende inzichten rondom ...

Lees meer

Terug naar boven